بەپێی ڕاپۆرتە فەرمییەکانی قایمقامیەتی شارستانی شنۆ، لە ڕێکەوتی ١٢ی ڕەشەمەی ١٤٠٤ (٢ی مارسی ٢٠٢٦)، هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل چەند خاڵێکیان لەم شارستانەدا کردە ئامانج. ئەنجامە مرۆیی و مادییەکانی ئەم هێرشە بەم شێوەیەن:
قوربانیانی مرۆیی: هاووڵاتییەکی سڤیل بە ناوی «دڵشاد ڕەشیدی» لەبەردەم ماڵی باوکیدا گیانی لەدەستداوە و ١٢ کەسی دیکەش بریندار بوون، کە هەموویان سڤیل بوون.
زیانی مادی: بە گشتی ٣١٢ یەکەی نیشتەجێبوون زیانیان پێگەیشتووە، کە لەو نێوەدا ٤ یەکەیان بەتەواوی وێران بوون و پێویستیان بە دووبارە بنیادنانەوەی بنەڕەتی هەیە.
واکاویی پێشێلکردنی بنەما بنەڕەتییەکانی یاسای مرۆیی نێودەوڵەتی (IHL)
ئەم ڕووداوە لە چوارچێوەی چوار کۆنفرانسەکەی ژنێڤ (١٩٤٩) و پرۆتۆکۆلە پاشکۆکانی (١٩٧٧)، پێشێلکردنی ئەم ڕێسا ناچارییانەی خوارەوەیە:
پێشێلکردنی بنەمای جیاکاری (Principle of Distinction): بەپێی ماددەی ٤٨ی پرۆتۆکۆلی یەکەمی پاشکۆ، لایەنە شەڕکەرەکان پابەندن بەوەی هەمیشە جیاکاری بکەن لە نێوان شەڕکەران و سڤیلەکان. گیانلەدەستدانی هاووڵاتییەک لەبەردەم ماڵی خۆیدا و زیانگەیشتن بە سەدان خانوو، نیشانەی پشتگوێخستنی ئەنقەستی ئەم بنەما بنەڕەتییەیە.
قەدەغەکردنی هێرشی بێجیاکاری (Indiscriminate Attacks): بەپێی ماددەی ٥١ (بڕگەی ٤)، ئەو هێرشانەی کە ماهییەتەکەیان بە جۆرێکە ناتوانرێت تەنیا دژی ئامانجە سەربازییەکان سنووردار بکرێن، قەدەغەن. قەبارەی وێرانکارییەکە لە شنۆ نیشانەی بەکارهێنانی کەرەستەی جەنگییە بەبێ ڕەچاوکردنی لایەنی مرۆیی لەناو کەرتی نیشتەجێبووندا.
پارێزبەندیی موڵکە سڤیلەکان (ماددەی ٥٢): ماڵە نیشتەجێبووەکانی شنۆ کە هیچ کاربەرییەکی سەربازییان نەبووە، لە ژێر پاراستنی ڕاستەوخۆی ئەم ماددەیەدان. وێرانکردنی تەواوی ٤ یەکەی نیشتەجێبوون، پێشێلکردنی ڕاستەوخۆی پرۆتۆکۆلە پارێزگارییەکانی موڵکی سڤیلە.
پێشێلکردنی بنەمای گونجاندن (Proportionality): بەپێی ماددەی ٥١(٥)(ب)، ئەو هێرشانەی کە زیانی سڤیل تێیاندا زۆر زیاترە لەو سوودە سەربازییە بڕاوەیەی کە چاوەڕوان دەکرێت، قەدەغەن. کوشتار و وێرانکاریی بەربڵاو لەبەرامبەر هیچ ئامانجێکی سەربازیی دیاریکراو، لەگەڵ ئەم بنەمایەدا ناکۆکە.
هەڵسەنگاندنی بەرپرسیارێتی تاوانکاری بەپێی ئەساسنامەی ڕۆما
بەپێی ماددەی ٨ی ئەساسنامەی دادگای تاوانی نێودەوڵەتی (ICC)، ئاراستەکردنی ئەنقەستی هێرشەکان دژی دانیشتووانی سڤیل یان ئامانجە سڤیلەکان کە بەشداری ململانێکان نین، وەک «تاوانی جەنگ» (War Crime) ئەژمار دەکرێت. دۆسیەی شنۆ بەهۆی بەئامانجگرتنی ڕاستەوخۆی هاووڵاتییەک (دڵشاد ڕەشیدی) و موڵکی تایبەتی خەڵک، شیاوی بەدواداچوونە لە دادگا نێودەوڵەتییەکاندا.
دەرئەنجامی یاسایی
هێرش بۆ سەر شنۆ تەنیا ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی نییە، بەڵکو پێشێلکردنێکی قورسی مافەکانی مرۆڤ و ڕێساکانی جەنگە. لایەنە ئەنجامدەرەکان بەپێی دۆکتۆرینی «بەرپرسیارێتی نێودەوڵەتی دەوڵەتان»، پابەندن بە وەڵامدانەوەی یاسایی لە بەرامبەر زەوتکردنی مافی ژیانی هاووڵاتییان و قەرەبووکردنەوەی تەواوی زیانە مادییەکان کە بەر ژێرخانی نیشتەجێبوونی ئەم شارستانە کەوتووە.
