Oşnuviye Kaymakamlığı tarafından yayınlanan resmi raporlara göre, 2 Mart 2026 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’e atfedilen hava saldırıları bu ilçedeki çeşitli noktaları hedef almıştır. Bu saldırının insani ve maddi sonuçları sarsıcıdır:
İnsani Kayıplar: “Dilşad Reşidi” isimli bir sivil vatandaş, baba evinin önünde hayatını kaybetmiş, 12 kişi de yaralanmıştır. Yaralıların tamamının sivil olduğu teyit edilmiştir.
Maddi Hasar: Toplamda 312 konut hasar görmüş, bunlardan 4’ü tamamen yıkılmış olup temelden yeniden inşa edilmesi gerekmektedir.
Uluslararası İnsancıl Hukuk (UİH) Temel İlkelerinin İhlali
Bu olay, 1949 Cenevre Sözleşmeleri ve 1977 Ek Protokolleri çerçevesinde, aşağıdaki emredici kuralların ihlali niteliğindedir:
Ayrım Gözetme İlkesinin İhlali (Principle of Distinction): 1. Ek Protokol’ün 48. maddesi uyarınca, çatışmanın tarafları her zaman siviller ile savaşanlar ve sivil nesneler ile askeri hedefler arasında ayrım yapmak zorundadır. Bir vatandaşın evinin önünde öldürülmesi ve yüzlerce evin hasar görmesi, bu temel ilkenin kasten hiçe sayıldığını göstermektedir.
Ayrım Gözetmeyen Saldırıların Yasağı: 51. madde (4. fıkra) uyarınca, doğası gereği askeri hedefler ile sivilleri veya sivil nesneleri ayırt etmeksizin vuran saldırılar yasaktır. Oşnuviye’deki yıkımın boyutu, kentsel doku içerisinde insani mülahazalar gözetilmeksizin savaş araçlarının kullanıldığını kanıtlamaktadır.
Sivil Mülkiyetin Dokunulmazlığı (Madde 52): Oşnuviye’de hiçbir askeri işlevi olmayan konutlar, bu maddenin açık koruması altındadır. 4 konutun tamamen yıkılması, sivil nesnelere yönelik koruma protokollerinin doğrudan ihlalidir.
Orantılılık İlkesinin İhlali (Proportionality): 51(5)(b) maddesi uyarınca, beklenen somut ve doğrudan askeri avantaja kıyasla, sivil can kaybı veya sivil nesnelere verilecek hasarın aşırı (excessive) olması beklenen saldırılar yasaktır. Belirgin bir askeri hedef olmaksızın gerçekleştirilen bu yaygın yıkım, bu ilkeyle mutlak bir çelişki içindedir.
Roma Statüsü Kapsamında Cezai Sorumluluk Değerlendirmesi
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Roma Statüsü’nün 8. maddesi uyarınca; çatışmalarda yer almayan sivil nüfusa veya sivil nesnelere karşı kasten saldırı düzenlemek “Savaş Suçu” (War Crime) olarak kabul edilir. Bir vatandaşın (Dilşad Reşidi) ve halkın özel mülkiyetinin doğrudan hedef alındığı Oşnuviye vakası, uluslararası mahkemelerde kovuşturma açılması için gerekli şartları taşımaktadır.
Hukuki Sonuç
Oşnuviye’ye yapılan saldırı, askeri bir operasyonun ötesinde, insan haklarının ve savaş kurallarının ağır bir ihlalidir. “Devletlerin Uluslararası Sorumluluğu” doktrini gereğince, fail devletler sivil halkın yaşam hakkının gasp edilmesinden hukuken sorumlu tutulmalı ve ilçenin yerleşim altyapısına verilen maddi zararları tazmin etmekle yükümlü kılınmalıdır.
