وضعیت گزارش: مقدماتی (آمارها تا روز شانزدهم مخاصمه ثبت شده و با توجه به استمرار حملات، دارای روند افزایشی است)
۱. مقدمه و بستر میدانی
این یادداشت، بر مبنای دادههای رسمی وزارت بهداشت تا روز شانزدهم مخاصمه اخیر، به مستندسازی اولیه آثار حملات نیروهای ایالات متحده و اسرائیل بر جمعیت غیرنظامی و زیرساختهای بهداشتی میپردازد. آمار و شواهد میدانی نشاندهنده الگویی سیستماتیک از حملات است که منجر به تخریب گسترده زیرساختهای حیاتی و تلفات نامتناسب غیرنظامیان شده است.
۲. صورتبندی خسارات انسانی و زیرساختی (تا روز شانزدهم)
گزارشهای مستند حاکی از تحمیل تلفات و خسارات زیر است:
-
تلفات غیرنظامیان: کشته شدن دستکم ۲۰۴ کودک (شامل ۱۳ کودک زیر پنج سال) و ۲۲۵ زن.
-
مجروحان: بیش از ۱۷,۰۰۰ نفر مجروح که از این تعداد ۱,۱۰۱ نفر نیازمند بستری هستند.
-
کادر درمان: کشته شدن ۱۷ نفر و مجروحیت ۱۰۱ نفر از کارکنان و مدافعان سلامت.
-
زیرساختهای پزشکی: آسیب جدی به ۱۵۳ مرکز بهداشتی، ۳۶ مرکز درمانی و ۴۶ پایگاه اورژانس. همچنین تخلیه اجباری و کامل ۶ بیمارستان گزارش شده است.
۳. توصیف حقوقی نقضهای ارتکابی
شواهد فوق، ارتکاب تخلفات محرز زیر را از منظر حقوق بینالملل تایید میکند:
الف) نقض موازین حقوق بینالملل بشردوستانه (IHL)
-
نقض اصل تفکیک و ممنوعیت حملات کور: با استناد به مواد ۴۸ و ۵۱(۲) پروتکل الحاقی اول (۱۹۷۷)، حجم بالای تلفات زنان و کودکان نشاندهنده ماهیت غیرتفکیکی (Indiscriminate) حملات است.
-
نقض اصل تناسب: مطابق ماده ۵۱(۵)(ب) پروتکل الحاقی اول، تخریب زیرساختهای حیاتی، به وضوح فراتر از هرگونه مزیت نظامی ملموس است.
-
سلب مصونیت از اماکن پزشکی: مطابق مواد ۱۸ تا ۲۰ کنوانسیون چهارم ژنو، کادر درمان و بیمارستانها دارای مصونیت مطلق هستند. این اقدامات وفق ماده ۸(۲)(ب)(۹) اساسنامه رم، مصداق بارز «جنایت جنگی» است.
ب) نقض موازین حقوق بشر بینالمللی (IHRL)
-
حق حیات: نقض بنیادین ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR).
-
حقوق کودکان: نقض تعهدات مندرج در ماده ۳۸ کنوانسیون حقوق کودک (CRC).
-
حق بر سلامت: نقض آشکار ماده ۱۲ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (ICESCR).
۴. مسئولیت بینالمللی و کیفری
بر اساس مواد ۱ تا ۴۱ طرح مواد مسئولیت دولتها (ARSIWA)، دولتهای عامل حملات، مسئولیت جبران کامل خسارات مادی و معنوی را بر عهده دارند. مضاف بر این، مقامات صادرکننده دستور و فرماندهان میدان، بر اساس مواد ۲۵ و ۲۸ اساسنامه رم (ICC)، دارای مسئولیت کیفری فردی بوده و قابلیت تعقیب در مراجع بینالمللی را دارا میباشند.
