بر اساس گزارشهای محلی، صبح روز ۱۶ اسفند حدود ساعت ۱۰:۳۰ حملهای که به ایالات متحده آمریکا و اسرائیل نسبت داده شده، شهر دیواندره را هدف قرار داد. در پی این حمله دستکم سه غیرنظامی جان خود را از دست دادند و ۲۸ نفر دیگر مجروح شدند.
اسامی جانباختگان حادثه:
۱. حامد سعیدی – کارمند اداره پست ۲. فریدون امینی – از کسبه محل ۳. سمیرا شریفی – عابر پیاده
گزارشها نشان میدهد قربانیان از میان شهروندان غیرنظامی بودهاند؛ موضوعی که پرسشهای جدی درباره رعایت قواعد بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه در جریان این حمله مطرح میکند.
تحلیل حقوقی؛ نقض قواعد بنیادین جنگ
این واقعه از چندین منظر در حقوق بینالملل قابل ارزیابی است:
-
اصل تفکیک (Distinction): مطابق ماده ۴۸ پروتکل الحاقی اول کنوانسیونهای ژنو (۱۹۷۷)، طرفهای درگیر موظفاند همواره میان اهداف نظامی و غیرنظامیان تمایز قائل شوند. همچنین ماده ۵۱ بند ۲ همان پروتکل هرگونه حمله مستقیم علیه غیرنظامیان را ممنوع میداند.
-
اصل تناسب (Proportionality): بر اساس ماده ۵۱ بند ۵ (ب) پروتکل الحاقی اول، انجام حملاتی که انتظار میرود تلفات غیرنظامی آن در مقایسه با مزیت نظامی مورد انتظار بیش از حد باشد، ممنوع است.
-
اصل احتیاط در حمله: طبق ماده ۵۷ پروتکل الحاقی اول، طرفهای درگیر موظفاند تمامی اقدامات احتیاطی ممکن (مانند بررسی دقیق ماهیت هدف) را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان انجام دهند.
-
حق ذاتی حیات: از منظر حقوق بشر، ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، حق ذاتی هر انسان به زندگی را به رسمیت میشناسد و حملاتی که منجر به کشته شدن غیرنظامیان شود، مسئولیت بینالمللی دولتهای دخیل را به دنبال دارد.
اموال غیرنظامی و مسئولیت کیفری
طبق ماده ۵۲ بند ۱ همین پروتکل، اموال و زیرساختهای غیرنظامی نباید هدف حمله قرار گیرند. علاوه بر این، چنانچه حملهای بهطور عمدی علیه غیرنظامیان انجام شده یا با بیتوجهی آشکار نسبت به تلفات غیرنظامی صورت گرفته باشد، چنین رفتاری ممکن است بر اساس ماده ۸ اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی به عنوان جنایت جنگی مورد بررسی قرار گیرد.
