گزارشهای منتشرشده از استان کردستان حاکی از آن است که در تاریخ ۲۰ اسفند، روستای گوگجه در شهرستان مریوان هدف حمله هوایی قرار گرفته است. بنا بر اعلام مقامهای محلی و گزارشهای میدانی اولیه، این حمله موجب تخریب گسترده بافت مسکونی روستا شده و حدود ۸۰ درصد از خانههای روستا دچار خسارت کلی یا جزئی شدهاند. همچنین آسیب به زیرساختهای محلی و ایجاد ناامنی برای ساکنان از پیامدهای این حادثه گزارش شده است.
نقض اصول تمایز و تناسب در حمله به روستای گوگجه
روستای گوگجه یک منطقه مسکونی غیرنظامی محسوب میشود و آسیب گسترده به خانهها و اموال ساکنان آن نگرانیهای جدی درباره رعایت اصول بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه ایجاد میکند. بر اساس این اصول، طرفهای درگیر در هرگونه مخاصمه مسلحانه موظفاند میان اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند و از حمله به غیرنظامیان و اموال آنان خودداری کنند.
حقوق بینالملل بشردوستانه بهویژه در پروتکل الحاقی اول کنوانسیونهای ژنو تأکید میکند که حمله به مناطق مسکونی یا اموال غیرنظامی ممنوع است (مواد ۴۸ و ۵۲). همچنین حتی در صورت وجود هدف نظامی در یک منطقه، هرگونه حمله باید با رعایت اصل تناسب انجام شود؛ به این معنا که خسارت واردشده به غیرنظامیان نباید بیش از مزیت نظامی مورد انتظار باشد (ماده ۵۱ پروتکل الحاقی اول). افزون بر این، طرفهای درگیر موظفاند تمامی احتیاطهای ممکن را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان اتخاذ کنند (ماده ۵۷ همان پروتکل).
مسئولیت کیفری و لزوم تحقیقات مستقل
تخریب گسترده اموال غیرنظامیان در صورتی که بدون ضرورت نظامی انجام شده باشد، میتواند به عنوان نقض فاحش کنوانسیون چهارم ژنو و حتی مصداقی از جنایت جنگی تلقی شود؛ موضوعی که در ماده ۱۴۷ کنوانسیون چهارم ژنو و ماده ۸ اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
با توجه به ابعاد خسارات گزارششده، انجام تحقیقات مستقل و شفاف برای روشن شدن ماهیت هدف قرار گرفتهشده، میزان خسارات وارده و مسئولیت احتمالی عاملان این حمله ضروری است. رعایت اصول بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه، بهویژه حفاظت از غیرنظامیان و اموال آنان، تعهدی است که در هر شرایطی باید مورد احترام قرار گیرد.
