دانیشتن و گفتوگۆ لەگەڵ ئەو شایەتحاڵانەی ئەزموونی مانەوەیان لەناو گرووپە چەکدارەکاندا هەبووە، تەنیا گێڕانەوەی بەسەرهاتێکی شەخسی نییە؛ بەڵکو پەنجەرەیەکە بۆ تێگەیشتن لە میکانیزمە ناوخۆیییەکان، شێوازی ڕەفتار و لێکەوتە مرۆیییەکانی ئەم جۆرە پێکهاتانە.
لە ڕوانگەی بەڵگەنامەکردنی مافەکانی مرۆڤەوە، ئەم گێڕانەوانە وەک داتای مەیدانی گرنگییەکی زۆریان هەیە بۆ ناسینەوەی شێوازەکانی پێشێلکردنی مافە بنەڕەتییەکان، وەک: مافی ئازادیی تاک، مافی پەیوەندی لەگەڵ خێزان، قەدەغەکردنی کارکردنی زۆرەملێ و پاراستنی ئاسایشی دەروونی و جەستەیی.
ئەم ڕاپۆرتە ئەنجامی گفتوگۆی کارناسی مافەکانی مرۆڤی “دیدبان”ە لەگەڵ خاتوو «سوهەیلا . ڕ» کە بۆ ماوەی دوو ساڵ لەناو یەکێک لەم گرووپانەدا بووە و پاشان جیا بووەتەوە.
ئەمە چیرۆکی کچێکی گەنجە کە گێڕانەوەکەی لە حەزێکی سادەوە دەست پێ دەکات و دەگاتە دۆخێک کە خۆی وەک «ژیانێکی نزیک لە ئەسیربوون» ناوی دەبات.
بەهۆی هەستیاریی بابەتەکە و پاراستنی پرەنسیپە ئەخلاقییەکان، ناوی خوازراو بۆ چاوپێکەوتنکارەکە بەکار هاتووە.
— تکایە خۆت بناسێنە. من سوهەیلام، تەمەنم ٢١ ساڵە و خەڵکی مەهابادم. دیپلۆمی ئەزموونی (تجربی)م هەیە. ساڵی ١٣٩٨ کاتێک تەمەنم ١٨ ساڵ بوو، چوومە ناو حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران.
— چۆن لەگەڵ ئەم گرووپە ئاشنا بوویت؟ لە ڕێگەی ئینستاگرامەوە. هیچ ناسیاوییەکی پێشووم نەبوو. تەنیا هەندێک ڤیدیۆم دەبینی کە زۆر بە ئارمانجگەرایانە و سەرنجڕاکێش دروست کرابوون. هەر ئەم وێنانە بوونە هۆی ئەوەی حەز بکەم زیاتر بزانم. دواتر لەگەڵ ئەکاونتێک قسەم کرد و ڕێگەی چوونە دەرەوەی لە وڵاتی بۆ دیاری کردم.
— بڕیارەکەت تا چەند لەسەر بنەمای زانیاری و وردبینی بوو؟ ئەگەر ڕاستگۆ بم، زیاتر حەزێکی گەنجانە بوو نەک بڕیارێکی ئاگایانە. فەزای مجازی واقیعەکە زۆر جوانتر لەوەی کە هەیە نیشان دەدات. منیش کەوتمە ژێر کاریگەریی ئەو وێنانە.
— دوای چوونەت بۆ ناو گرووپەکە، چ جیاوازییەکت لەگەڵ خەیاڵەکانی پێشووت بینی؟ دەتوانم بڵێم هەموو شتێک جیاواز بوو. هیچ شتێکیان لەو وێنە و ڤیدیۆیانە نەدەچوو. ئەو قسانەی دەیانکرد زیاتر دروشم بوون نەک ڕێگەیەکی ڕوون بۆ داهاتوو.
— خولی سەرەتایی چۆن تێپەڕی؟ نزیکەی ٥٠ ڕۆژ مەشقمان هەبوو؛ هەم سیاسی و هەم سەربازی. لە هەمان کاتدا دەبوو کارەکانی وەک پاسەوانی، چێشتلێنان و کاروباری خزمەتگوزاریش بکەین. هەر لە سەرەتاوە دیار نەبوو ڕۆڵی ئێمە چییە و بۆچی لێرەین.
— دەکرێت دەربارەی مەشقە سەربازییەکان زیاتر بڵێیت؟ فێری بەکارهێنانی چەک بووین. بەڵام دژایەتییەکە لێرەدا بوو کە دەیانوت ئەم مەشقانە بۆ «بەرگری»یە، لە کاتێکدا ئێمە لە دۆخێکدا نەبووین کە ئەو چەمکە بۆمان مانا و ڕاستییەکی هەبێت.
— ئایا زانیاریت لەسەر چالاکییە چەکدارییەکان هەبوو؟ دەمانزانی هێزەکان بۆ چالاکی دەنێردرێنە ناو ئێران، بەڵام وردەکارییەکان شاراوە بوون. تەنیا ئەگەر چالاکییەک سەرکەوتوو بوایە، بە ئاشکرا ڕادەگەیەندرا. ئەم تەمومژاوییە وردە وردە بۆ من بووە جێگەی پرسیار و گومان.
— بارودۆخی ژنان لەناو ئەم پێکهاتەیەدا چۆن بوو؟ لە ڕواڵەتدا باسی یەکسانی دەکرا، بەڵام لە کردەوەدا گوشارێکی زۆرتر لەسەر ژنان هەبوو. ئێمە دەبوو لە یەک کاتدا چەند ڕۆڵێک بگێڕین؛ سەرباز، خزمەتکار و کرێکار، بەبێ ئەوەی مافی هەڵبژاردنی ڕاستەقینەمان هەبێت.
— ئەی ئاستی ئازادییە تاکەکەسییەکان؟
دەتوانم بڵێم سفر بوو. نە پەیوەندی بە خێزان، نە ئینتەرنێت، نە مافی هاتوچۆی ئازاد. هەموو شتێک لەژێر چاودێریدا بوو. تەنانەت سادەترین بڕیاری ڕۆژانەش بەند بوو بە ڕەزامەندیی فەرماندە.
— ئەم دۆخە چۆن وێنا دەکەیت؟
زیاتر لە ئەسیربوون دەچوو نەک هەڵبژاردن.
— چی وای لێ کردیت بڕیاری جیابوونەوە بدەیت؟
نەبوونی داهاتوو. هیچ ئاسۆیەکم نەدەبینی؛ نە گەشەکردن هەبوو، نە مافی هەڵبژاردن. تەنیا خولانەوەیەکی تاقەتپڕوکێن و دووبارە.
— نەدەترسایت بگەڕێیتەوە؟
زۆر دەترسام. پێیان وتبووین ئەگەر بگەڕێنەوە تووشی سزای قورس دەبن. بەڵام کاتێک گەڕامەوە، هیچ کام لەو قسانەی ئەوان ڕاست دەرنەچوون.
— ئەگەر بخوازیت ئەزموونت لە ڕستەیەکدا کورت بکەیتەوە؟
حەزێکی سادە دەتوانێت مرۆڤ بخاتە ناو ڕێگەیەکەوە کە هاتنە دەرەوە لێی، وەک ڕزگاربوون لە زیندانێکی بێ کۆتایی وایە.
