بیانیه اخیر حزب دمکرات کردستان ایران (حدکا) در واکنش به مجازات دو عضو سازمان مجاهدین خلق، صرفاً یک موضعگیری حقوق بشری تلقی نمیشود. ابراز تسلیت رسمی به خود سازمان، نشاندهنده خروج از بیطرفی و نوعی همراستایی سیاسی با جریانی است که سوابق آن در حافظه تاریخی ایران، بهویژه در مناطق غربی، با خشونت و اقدامات نظامی گره خورده است.
کارنامه خشونت در مناطق کردنشین و عملیات فروغ جاویدان
سازمان مجاهدین خلق در دهههای گذشته مسئولیت ترورهای گستردهای را بر عهده گرفته که هزاران شهروند ایرانی، از جمله بسیاری از کردهای ایران را هدف قرار داده است.
همکاری با صدام: همکاری مستقیم این سازمان با حکومت بعث عراق علیه ایران در دوران جنگ تحمیلی، از اصلیترین محورهای انتقاد از این گروه است.
عملیات فروغ جاویدان: این عملیات که از مسیر مناطق غربی (اسلامآباد غرب و سرپل ذهاب) انجام شد، در حافظه مردم کرد با کشتار و قساوت همراه است. روایتهای محلی از شعارهایی نظیر «هر کسی ریش دارد را بکشید»، هنوز به عنوان نمادی از شدت بیرحمی آن دوره در یادها باقی مانده است.
پیوندهای تاریخی؛ از عبدالرحمن قاسملو تا مسعود رجوی
بررسیهای تاریخی نشاندهنده پیوندهای عمیقتری میان این دو جریان است:
رابطه با رژیم بعث: همکاری عبدالرحمن قاسملو با صدام حسین، مشابهت نزدیکی با ویدیوهای منتشر شده از دیدارهای مسعود رجوی و صدام پس از سقوط رژیم بعث دارد.
شباهت ساختاری: طبق آرشیو دیدبان حقوق بشر کردستان ایران، بسیاری از اعضای جداشده از گروههای مسلح کردی، شباهتهای ساختاری و تشکیلاتی عجیبی میان فرقه رجوی و حزب دمکرات مطرح کردهاند.
واقعه پاوه: سوابق خشونتآمیز حزب دمکرات در سالهای ابتدایی انقلاب، از جمله حوادث پاوه، در کنار سوابق مجاهدین، این باور را در میان تحلیلگران تقویت میکند که این دو جریان در متدهای نظامی و سیاسی دارای اشتراک هستند.
وضعیت تروریستی و فشارهای سیاسی بینالمللی
نکته قابل تأمل در سوابق سازمان مجاهدین خلق، قرار داشتن طولانیمدت نام این گروه در فهرستهای تروریستی است:
فهرستهای سیاه: ایالات متحده (تا ۲۰۱۲)، اتحادیه اروپا (تا ۲۰۰۹)، کانادا (تا ۲۰۱۲) و بریتانیا (تا ۲۰۰۸) این سازمان را در فهرست گروههای تروریستی قرار داده بودند.
خروج با فشارهای سیاسی: خروج این گروه از فهرست تروریستی آمریکا در سال ۲۰۱۲، نه به دلیل تغییر ماهیت، بلکه پس از حکم دادگاه استیناف واشینگتن در سال ۲۰۱۰ و با فشارهای گسترده سیاسی دولت وقت ایالات متحده صورت گرفت.
نتیجهگیری
صدور پیام تسلیت از سوی حزب دمکرات به سازمان مجاهدین خلق، اقدامی در امتداد یک مسیر از پیش تعیینشده ارزیابی میشود. با توجه به نفرت عمیق بخش بزرگی از جامعه ایران از سوابق تروریستی و خیانتهای جنگی مجاهدین خلق، این موضعگیری حزب دمکرات تنها به تقویت این باور کمک میکند که این جریانها در برخی اهداف راهبردی و مسیرهای سیاسی دارای اشتراکات بنیادین هستند.
