بر اساس گزارشهای محلی مورخ ۱۱ فروردین ۱۴۰۵، حملات هوایی انتسابی به آمریکا و اسرائیل، تأسیسات انتقال آب در مسیر جاده نفتشهر شهرستان قصرشیرین را هدف قرار دادند. این حمله ساختمان اداری، فنی و تجهیزات شرکت پیمانکاری فعال در «طرح سامانه گرمسیری» را ویران کرده است. در جریان این رخداد، یک تن از کارکنان غیرنظامی جان خود را از دست داده و هشت نفر دیگر مجروح شدهاند. از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه (IHL)، این تأسیسات در زمره زیرساختهای حیاتی غیرنظامی (Civilian Infrastructure) قرار دارند که فاقد هرگونه کاربری نظامی هستند.
نقض قواعد بنیادین حقوق مخاصمات مسلحانه
هدف قرار دادن پروژه آبرسانی قصرشیرین، نقض صریح معاهدات بینالمللی است که بر محورهای زیر استوار است:
نقض اصل تفکیک (Principle of Distinction): مطابق ماده ۴۸ پروتکل الحاقی اول (۱۹۷۷)، طرفهای مخاصمه موظف به تمایز مطلق میان اهداف نظامی و اموال غیرنظامی هستند. حمله به یک شرکت پیمانکاری آبرسانی، خروج عمدی از این تکلیف حقوقی است.
مصونیت زیرساختهای غیرنظامی (ماده ۵۲ پروتکل الحاقی): این ماده هرگونه حمله یا اقدام تلافیجویانه علیه اموال غیرنظامی را ممنوع میکند. تأسیسات آبرسانی به دلیل پیوند مستقیم با بقای جمعیت غیرنظامی، از حمایت ویژه برخوردارند.
ممنوعیت حمله به غیرنظامیان (ماده ۵۱): هدف قرار دادن مستقیم پرسنل فنی و اداری که در مخاصمه مشارکت ندارند، نقض حق ذاتی حیات و قواعد حمایتی IHL است.
ارزیابی در چارچوب حقوق کیفری بینالمللی
مطابق ماده ۸ اساسنامه رم (دیوان کیفری بینالمللی – ICC)، بهویژه در بند ۲ (ب) (i) و (ii)، حمله عمدی علیه جمعیت غیرنظامی یا علیه اموال غیرنظامی که هدف نظامی محسوب نمیشوند، در زمره «جنایات جنگی» (War Crimes) طبقهبندی میشود. تخریب تجهیزات انتقال آب که به منظور تأمین نیازهای اساسی منطقه در حال احداث بوده، مصداق بارز هدف قرار دادن اموال حفاظتشده است.
نتیجهگیری حقوقی
حمله به تأسیسات انتقال آب قصرشیرین، به دلیل ماهیت غیرنظامی هدف و وضعیت کارکنان آن، نقض فاحش کنوانسیونهای چهارگانه ژنو است. دولتهای عامل طبق دکترین «مسئولیت بینالمللی دولتها»، ملزم به پاسخگویی حقوقی در قبال سلب حق حیات کارکنان و جبران خسارات وارده به زیرساختهای حیاتی استان کرمانشاه هستند.
