باوکێک، بۆ سێیەمین جار ڕێگا خۆڵەمێشییەکەی بەرەو بەرزایییەکانی پێنجوێن دەبڕێت. تەلەفۆنەکەی شەبەکەی نییە و تەنیا نیشانەیەک کە لە دەستیدایە، قسەی پچڕپچڕی خەڵکی ناوچەکەیە: «دیویانە، لەو سەرێ، لە یەکێک لە بارەگاکاندا.» سێ ساڵ تێپەڕیوە.
دواجار، کوڕەکەی بە جلی قوتابخانەوە لە ماڵ چووە دەرێ. نە خوداحافیزییەک لە ئارادا بوو، نە نیشانەیەک بۆ گەڕانەوە. ئێستا، هەر پێچێکی ئەم ڕێگایە بۆ باوکەکە، لە نێوان هیوا و نکۆڵیکردندا هەڵواسراوە؛ هیوا بە بینینەوەی کوڕەکەی، و نکۆڵیکردن لەوەی کە ڕەنگە ئیتر دیدارێک لە کاردا نەبێت.
لە جوگرافیای سەختی سنوورەکانی نێوان ئێران و عێراقدا، پرسێک لەودەری گێڕانەوەیەکی تاکەکەسییەوە خەریکە دووبارە دەبێتەوە: ڕاکێشان و هێشتنەوەی منداڵان و مێردمنداڵان لە ناو پێکهاتەی گرووپە چەکدارە نادەوڵەتییەکاندا. ئەوەی لە ڕواڵەتدا بە ئەدەبیاتێکی ئایدیۆلۆژی یان ناسنامەیی دەخرێتە ڕوو، لە زۆر حاڵەتدا، لەگەڵ سنووردارکردنی توندی ئازادییە تاکەکەسییەکان، پچڕانی پەیوەندی لەگەڵ خێزان و کۆنترۆڵێکی بەربڵاو بەسەر ژیانی ئەندامەکاندا دەبینرێت.
ڕاپۆرت و شایەتحاڵییە بڵاوکراوەکانی خێزانەکان و کەسە جیاوەبووەکان باس لەوە دەکەن کە هەندێک لەم گرووپانە تەنانەت لە تەمەنی ٩ ساڵییەوە دەست دەکەن بە ڕاکێشانی منداڵان؛ بابەتێک کە نیگەرانییەکی جدی لەسەر دیاردەی منداڵە سەربازی و خراپ بەکارهێنانی کەسانی خوار تەمەنی یاسایی دروست کردووە.
بەپێی پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ، هەر جۆرە ڕاکێشان یان بەکارهێنانی کەسانی خوار ١٨ ساڵ لە ململانێ چەکدارییەکاندا، بە پێشێلکارییەکی قورسی مافەکانی منداڵ دادەنرێت. لەو حاڵەتانەی کە ئەم ڕاکێشانە بە فێڵ، ناچارکردن یان ڕفاندن بێت، دەکرێت وەک نموونەیەک لە «بێسەروشوێنکردنی زۆرەملێ» هەژمار بکرێت؛ بەتایبەت کاتێک کەسەکە بۆ ماوەیەکی درێژ لە پەیوەندی لەگەڵ خێزان و جیهانی دەرەوە بێبەش دەکرێت.
دۆسیەی فەردین ساڵحی لەم ڕوانگەیەوە جێگەی سەرنجە. ئەو لە کاتی بێسەروشوێنبوونیدا تەمەنی لە خوار ١٨ ساڵ بووە و هەر بۆیە لە چوارچێوەی پێناسەی «منداڵە سەرباز»دا جێگەی دەبێتەوە. بە وتەی کەسوکاری، ئەو هیچ پێشینەیەکی چالاکیی سیاسی یان سەربازیی نەبووە. لە ماوەی سێ ساڵی ڕابردوودا، خێزانەکەی هەوڵی زۆریان داوە بۆ دۆزینەوەی لە ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستانی عێراق. لەگەڵ ئەوەشدا، هیچ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان ئەو و خێزانەکەیدا دروست نەبووە؛ ئەمەش مصداقێکی ڕوونی بێبەشکردن لە پەیوەندی خێزانییە.
ئەم جۆرە دۆسیانە، تەنیا کێشەیەکی تاکەکەسی نین؛ بەڵکو دەبنە تەحەدایەکی مافی مرۆڤ کە پێویستییان بە لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ و شەفاف هەیە. پرسیاری سەرەکی لێرەدایە: ئەم کەسانە لەژێر چ بارودۆخێکدا دەهێڵرێنەوە و تا چەند توانای بڕیاردانی ئازادانەیان لەسەر چارەنووسی خۆیان هەیە؟
لەسەر ئاستی بەرپرسیارێتی دەوڵەتەکان، بەپێی بنەماکانی یاسای نێودەوڵەتی، دەوڵەتەکان بەرپرسیارن لە جێبەجێکردنی سەروەریی کاریگەر بەسەر خاکی خۆیاندا. دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستانی عێراقیش، وەک دامەزراوەی بەڕێوەبەری بەشێک لەم ناوچانە، لەگەڵ ئەم پرسیارەدا ڕووبەڕوون کە تا چەند توانیویانە ڕێگری بکەن لە چالاکیی گرووپە چەکدارەکانی دەرەوەی چوارچێوەی یاسایی.
لە کۆتاییدا، ئەوەی گرینگە گەڕانەوەیە بۆ ئەسڵێکی سادە: مافی هەر مرۆڤێک بۆ پەیوەندی لەگەڵ خێزان و بڕیاردان لەسەر چارەنووسی خۆی. لەم چوارچێوەیەدا، «مافی زانینی ڕاستی» بۆ خێزانەکان، داواکارییەکی بنەڕەتی و ناسراوە لە ئەدەبیاتی مافی مرۆڤدا.
باوکەکە، لە ئێوارەی هەمان ڕۆژدا، لە ڕێگاکە دەگەڕێتەوە. دیدارێک لە کاردا نەبوو، بەڵام ئەو ڕێگاکەی لەبەر کردووە. بۆ ئەو، هیوا ئیتر تەنیا هەستێک نییە؛ ڕێگایەکە کە دەبێت بارەها و بارەها بەیەکدا بێت تا ئەو کاتەی یان وەڵامێک دەدۆزێتەوە، یان کەسێک سەرەنجام قبووڵی دەکات کە پرسیارەکەی ئەو، تەنیا پرسیارێکی کەسی نییە.
