Qərbi Azərbaycan vilayətinin Böhran İdarəetmə Baş İdarəsinin 31 Mart tarixində yaydığı rəsmi məlumata görə, Səlmas–Təsuc yolu üzərində yerləşən və hələ tamamlanmamış bir tədqiqat mərkəzi Amerika Birləşmiş Ştatları və İsrailə aid edilən raket hücumuna məruz qalmışdır. Həmid Səffarinin verdiyi məlumata görə, bu mərkəz hələ rəsmi istifadə mərhələsinə çatmamışdı. Hücum nəticəsində əsas bina və qüllələr ciddi zərər görmüş, ən azı bir nəfər yaralanmışdır.
Bu mərkəzin mülki və tədqiqat xarakterli olması və hələ rəsmi fəaliyyətə başlamaması hadisənin hüquqi qiymətləndirilməsində əsas məqamlardır.
Beynəlxalq Hüququn Pozulması Halları:
1. Güc tətbiq etməmə prinsipinin pozulması (BMT Nizamnaməsi, Maddə 2, bənd 4): Bu maddəyə əsasən, bütün dövlətlər digər dövlətlərin ərazi bütövlüyünə və ya siyasi müstəqilliyinə qarşı güc tətbiq etməkdən və ya güclə hədələməkdən çəkinməlidirlər. BMT Təhlükəsizlik Şurasının icazəsi və ya “legitim müdafiə” (Maddə 51) şərtləri olmadan bir dövlətin ərazisindəki obyektlərə raket hücumu bu fundamental prinsipin birbaşa pozulmasıdır.
2. Dövlətlərin ərazi suverenliyi prinsipinin pozulması: Ərazi suverenliyi beynəlxalq adət hüququnun əsas qaydalarından biridir. Bir dövlətin razılığı olmadan onun ərazisində həyata keçirilən hər hansı hərbi fəaliyyət həmin ölkənin müstəqilliyinə və suverenliyinə qarşı qanunsuz addımdır.
3. Beynəlxalq Humanitar Hüququn (BHH) pozulması: Mərkəzin mülki xarakterini nəzərə alaraq, bu hücum silahlı münaqişə hüququnun aşağıdakı əsas prinsiplərini pozur:
Fərqləndirmə prinsipi (Distinction): Hərbi hədəflərlə mülki obyektlər arasında fərq qoyulması öhdəliyi (1977-ci il Cenevre Konvensiyalarına 1 saylı Əlavə Protokol, Maddə 48).
Mülki obyektlərə hücumun qadağan edilməsi: Əlavə Protokolun 52-ci maddəsinə əsasən, mülki obyektlər hücumdan toxunulmazdır.
Mütənasiblik prinsipi (Proportionality): Gözlənilən hərbi üstünlüklə müqayisədə mülki itki və zərərin həddindən artıq olması gözlənilən hücumların qadağan edilməsi (Maddə 51, bənd 5).
4. Beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə qarşı təhdid: Bu cür hərbi aktlar BMT Nizamnaməsinin 39-cu maddəsi çərçivəsində “sülhə təhdid” kimi Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən araşdırıla bilər.
Hüquqi Sənədlər:
BMT Nizamnaməsi (Maddə 2, 39 və 51)
1949-cu il Cenevrə Konvensiyaları və 1977-ci il 1 saylı Əlavə Protokol (Maddə 48, 51 və 52)
Mülki obyektlərin qorunmasına dair beynəlxalq adət hüququ qaydaları.
