لە ڕێکەوتی ٢٥ی ڕەشەمەی ١٤٠٤ هێزە سەربازییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بە هێرشێکی ئاسمانی ڕاستەوخۆ بۆ سەر کارگەی پاکەتکردنی پۆپەڵە لە گوندی دیزەج سەر بە شارستانی ئۆسکۆ، سێ کەسی سڤیلیان کوشت و سێ کەسی دیکەیان بە سەختی بریندار کرد.
ئەم کارگەیە بە تەواوی سڤیل بووە و هیچ جۆرە ئامانجێکی سەربازی تێدا نەبووە. ئەم ڕووداوە نموونەیەکی ئاشکرای پێشێلکردنی بنەما بنەڕەتییەکانی مافی مرۆیی نێودەوڵەتی و مافی ژیانە. گوندی دیزەج ناوچەیەکی کشتوکاڵییە کە دانیشتووانەکەی بۆ بژێوی ژیانیان پشت بە کارگە بچووکەکانی پاکەتکردنی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان دەبەستن. بەپێی ڕاپۆرتی شایەتحاڵەکان، هێرش بۆ سەر ئەم کارگەیە لە کاتژمێرە ئاسایییەکانی کارکردندا ڕوویداوە و سڤیلە بێبەرگرییەکانی کردووەتە ئامانج.
شرۆڤەی پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکان
ئەم هێرشە پێشێلکردنی ڕاشکاوی ئەم مواردانەیە:
-
ماددەی ٦ی پەیماننامەی نێودەوڵەتیی مافە مەدەنی و سیاسییەکان (١٩٦٦): کە مافی سروشتی هەر مرۆڤێک بۆ ژیان بە ڕەوا دەناسێت.
-
ماددەی ٥١ و ٥٢ی پرۆتۆکۆلی یەکەمی کۆنفرانسی ژنێڤ (١٩٧٧): واتە قەدەغەکردنی هێرشی کوێرانە و ڕاستەوخۆ بۆ سەر سڤیلەکان و هەروەها موڵکە سڤیلەکان (وەک کارگەی کشتوکاڵی) کە تا ئەو کاتەی نەبنە ئامانجی سەربازی ڕاستەوخۆ، پارێزراون.
-
ماددەی ٣ی هاوبەشی کۆنفرانسی ژنێڤ: بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی ئەم ڕووداوە لە چوارچێوەی ململانێیەکی چەکداریی نانێودەوڵەتیدا ڕوویداوە، ئەم ماددەیەش پێشێل کراوە.
ڕاپۆرتی شایەتحاڵەکان لە ڕەهەندەکانی ڕووداوەکە
شایەتحاڵەکان ڕاپۆرتیان داوە کە هێرشەکە بێ ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە و بە چەکی قورس ئەنجام دراوە و کارگەکە دەستبەجێ گڕی گرتووە. هیچ نیشانەیەک لە بوونی هێزی سەربازی یان کەرەستەی جەنگی لە نزیک کارگەکەدا نەبووە. ئەم هێرشە بەشێکە لە زنجیرە هێرشە نیگەرانکەرەکان بۆ سەر ژێرخانە سڤیلەکان کە مافی ژیان و بژێوی سڤیلەکان پێشێل دەکات.
گەڕانی ئێمە بۆ دۆزینەوەی وردەکاری زیاتر دەربارەی قوربانییەکان و ڕێژەی زیانەکان لەم ناوچە سڤیلەدا بەردەوامە.
