بڕیاری کۆنگرەی نەتەوەییی کوردستان (کەنەکە) بۆ بەدواداچوونی بەدەستهێنانی پێگەی فەرمی لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، بێ گوێدانە ئاستی سەرکەوتن یان ئەگەری بەدیهاتنی، جارێکی دیکە پرسی پێگەی یاسایی و سیاسیی کوردی لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا هێناوەتە بەرباس. لە بەیاننامە بڵاوکراوەکاندا، ئەم داواکارییە بە جەختکردنەوە لەسەر مێژوویەکی درێژخایەنی مەینەتی، جیاکاری و بێبەشبوون لە نوێنەرایەتیی ڕاستەوخۆ لە کۆڕ و کۆبوونەوە جیهانییەکاندا خراوەتەڕوو و هەوڵ دەدات دەنگی بەشێک لە کۆمەڵگەی کوردی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا ڕەنگ بداتەوە.
گومان لەوەدا نییە کە زۆرێک لە کوردان لە وڵاتە جیاجیاکانی ناوچەکەدا، ئەزموونی سەختیان لە ململانێ، جیاکاری یان سنووردارکردنی سیاسی و کولتووری تێپەڕاندووە و خستنەڕووی داواکارییەکانیان لە چوارچێوەی یاسای نێودەوڵەتیدا، بابەتێکی گرنگ و شایانی لێوردبوونەوەیە. بەڵام هاوکات، هەر دامەزراوەیەک کە بیەوێت ڕۆڵێکی گشتگیر لە نوێنەرایەتیکردنی کۆمەڵگەیەکی گەورە و هەمەجۆردا بگێڕێت، ناچارە ڕووبەڕووی بەرپرسیارێتییەک ببێتەوە کە لە سنووری تەنها دەربڕینی داواکارییە سیاسییەکان تێدەپەڕێت.
یەکێک لەم بەرپرسیارێتییانە، پابەندبوونی بەردەوامە بە بنەماکانی مافی مرۆڤ و ئامادەیی بۆ وەڵامگۆیی لەبەردەم ڕای گشتی و دامەزراوە سەربەخۆکاندا. لە ساڵانی ڕابردوودا، سەبارەت بە هەندێک گرووپی چەکدار و ڕەوتە سیاسییە چالاکەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا، ڕاپۆرت و بانگەشە لە بواری مافی منداڵان، دۆخی ئەندامانی پێشوو، ڕێگری لە پەیوەندیی کەسەکان لەگەڵ بنەماڵەکانیان و بابەتە مرۆییەکانی دیکە خراونەتەڕوو. بوونی ئەم جۆرە ڕاپۆرتانە لایەن جێی سەلماندنی هەموو بانگەشەکان نییە، بەڵام ئەوە نیشان دەدات کە شەفافیەت و گفتوگۆی بەڵگەمەند دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ زیادکردنی متمانەی گشتی.
هەروەها دەبێت سەرنج لەو ڕاستییە بدرێت کە کۆمەڵگەی کوردی، کۆمەڵگەیەکی یەکدەست نییە. هەمەجۆریی ڕوانگە سیاسی، کولتووری و کۆمەڵایەتییەکان لە نێوان کورداندا، چ لە ئێران و چ لە وڵاتانی دیکەی ناوچەکە، ئەوە نیشان دەدات کە هیچ گێڕانەوەیەکی تاقانە ناتوانێت بە تەنیایی ڕەنگدانەوەی هەموو دەنگ و داواکارییەکان بێت. ڕەنگە هەر ئەم فرەیی و تەکەسەرەییە، گرنگترین سەرمایەی ئەم کۆمەڵگەیە بێت و هەر دەستپێشخەرییەکی سیاسی ئەو کاتە لە پشتگیرییەکی زیاتر بەهرەمەند دەبێت کە بتوانێت ئەم هەمەجۆرییە بە فەرمی بناسێت.
لە ڕوانگەی مافی مرۆڤیشەوە، داکۆکیکردن لە مافە بەکۆمەڵ و ناسنامەیییەکان، ئەو کاتە مانا و قورساییی زیاتر پەیدا دەکات کە لەگەڵ ڕێزگرتنی تەواو لە مافە تاکەکەسییەکان هاوڕێ بێت؛ لەوانە پاراستنی منداڵان، پاراستنی کەرامەتی مرۆڤ، ئازادیی هەڵبژاردن، مافی پەیوەندیکردن لەگەڵ بنەماڵە و دەرفەتی ڕەخنەگرتن و بەشداریی ئازادانە. ئەم بنەمایانە نەک هەر ڕێگر نین لەبەردەم داواکارییە سیاسییەکان، بەڵکو بەشێکن لە ڕەوایەتیی ئەخلاقی و یاسایی ئەوان.
ڕەنگە گرنگترین خاڵ ئەوە بێت کە داواکاریی ناساندنی نێودەوڵەتی و داواکاریی وەڵامگۆیی مافی مرۆڤ، دوو ڕێگای لێکجیا نین. هەرچەندە دامەزراوە سیاسییەکان بە شەفافتر بجوڵێنەوە و ئامادەییی زیاتر نیشان بدەن بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ڕێکخراوە سەربەخۆکان و چارەسەرکردنی نیگەرانییەکانی مافی مرۆڤ، متمانەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی بەرامبەر بە ئامانج و بەرنامەکانیان زیاتر دەبێت.
لە کۆتاییدا، ئەوەی زیاتر لە هەر شتێک گرنگە، پاراستنی کەرامەتی مرۆڤەکانە؛ کەرامەتێک کە نبێت لە ململانێ سیاسییەکان، کێشمەکێشە ناوچەیییەکان یان ئامانجە گەورە بەکۆمەڵەکاندا پەراوێز بخرێت. ڕەنگە وەڵامی زۆرێک لە جیاوازیی ڕاکان هێشتا ڕوون نەبێت، بەڵام ئومێد دەخوازرێت هەموو ئەکتەرە سیاسی و مەدەنییەکان، بێ گوێدانە مەیلیان، ئەم بنەمایە قبوڵ بکەن کە هیچ داواکارییەک بەهادارتر نییە لە ئەمنییەتی منداڵان، ئارامیی بنەماڵەکان و ڕێزگرتن لە مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ. ئەگەر بڕیار بێت داهاتوویەکی بەردەوام و دادپەروەرانە بۆ گەلی کورد و نەتەوەکانی دیکەی ناوچەکە وێنا بکرێت، ئەم داهاتووە بیش لە هەر شتێک لەسەر بنەمای شەفافیەت، بەرپرسیارێتی و متمانەی قووڵ بنیاد دەنرێت.
