دیپلۆماسی ئێرانی: هاوکات لەگەڵ دوایین ڕۆژەکانی ساڵی ۱۴۰۴ی هەتاوی، شەڕ و هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بە توندی بەردەوامە و هێشتا هیچ دەسپێشخەرییەکی ڕاستەقینە بۆ ڕاگرتنی شەڕ لە ئاستی نێودەوڵەتی و ناوچەییدا لە ئارادا نییە. جگە لە داواکاری هەندێک وڵات بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان، دەنگێکی ڕوون بۆ نێوەندگیری نابیسترێت. بەڵام ئایا ئەمە بە واتای بنبەستی تەواوی دیپلۆماسییە؟ وا بڕوا ناکەم؛ بەردەوامی ئەم دۆخە دەکرێ ببێتە هەوێنێک بۆ دەسپێشخەرییەکی کاریگەر بە مەبەستی بەڕێوەبردنی ئەم بارودۆخە سەختەی شەڕ.
گومانەکان دەربارەی ڕۆڵی حیزبە چەکدارەکانی هەرێمی کوردستان
لە دۆخی هەستیاری ئێستادا، بەکارهێنانی ئامرازییانەی حیزبە چەکدارەکانی نیشتەجێی هەرێمی کوردستان لەلایەن ئەمریکا و ئیسرائیلەوە، دووبارە لە میدیا نێودەوڵەتییەکاندا بووەتە جێی سەرنج. هەرچەندە ترامپ لە وتەکانی ئەم دواییانەیدا ڕایگەیاندووە کە ئارەزووی بەکارهێنانی ئەم ڕێکخراوانەی نییە، بەڵام بەهۆی ناجێگیریی هەڵوێستەکانی، ئەم قسانە هێندە بە جدی وەرناگیرێن.
بە تایبەت کە هەندێک لە بەرپرسانی ئەم ڕێکخراوانە لە گفتوگۆ لەگەڵ میدیا ڕۆژئاوایییەکاندا بە ڕاشکاوی وتوویانە: “ئەگەر ویلایەتە یەکگرتووەکان بڕیار بدات پشتیوانی لە حیزبە کوردییەکان بکات، ئێمە دەتوانین ببینە دەسپێکەری ئازادی و کۆنترۆڵی شارەکان لە ناوچە کوردنشینەکاندا بگرینە دەست.” ئەم هەڵوێستە لە چەند ڕەهەندێکەوە گرنگی خۆی هەیە:
۱. پشتگوێخستنی ڕای گشتیی هاووڵاتیانی کوردی ئێران
بۆ ئەم ڕێکخراوە چەکدارانەی کە بە ئاشکرا نیازی خۆیان بۆ هاوکاری سوپای ئەمریکا و ئیسرائیل ڕادەگەیەنن، ڕای گشتیی هاووڵاتیانی کورد لە پارێزگاکانی کوردستان، کرماشان، ئیلام و ئازەربایجانی ڕۆژئاوا هیچ بایەخێکی نییە. ئەوان بە پێچەوانەی ئیدیعای نوێنەرایەتیکردن، گوێ بە دژایەتی ڕەهای زۆربەی هاووڵاتیان بۆ چالاکیی چەکداری نادەن و تەنها بە دوای چوونە ناو سنوورەکانن لەژێر سێبەری پشتیوانی بیانییدا.
۲. پێشێلکردنی ڕێککەوتننامەی ئەمنیی ئێران و عێراق
حکومەتی خۆجێیی هەرێمی کوردستان چەندین جار ڕایگەیاندووە کە بەپێی ڕێککەوتنی ئەمنی لەگەڵ ئێران، ئەم ڕێکخراوانە چەک کراون. بەڵام هەڵوێستی ڕاشکاوی سەرکردەکانی ئەم گرووپانە نیشانی دەدات کە ئیدیعای بێچەککردن ورد نییە. چالاکبوونەوەی دووبارەی حیزبە چەکدارەکان نەک هەر ئاسایش بۆ ناوچەکە ناهێنێت، بەڵکو هەرێمی کوردستان زیاتر لە جاران ڕووبەڕووی هەڕەشە و کاردانەوە توندەکانی ئێران و گرووپە هاوپەیمانەکانی دەکاتەوە.
پرسیارە ستراتیژییەکان؛ ئەنجامی ئامادەیی چەکداری لە سنوورەکان چییە؟
وەک دەیەکانی ڕابردوو، لەم هەڵوێستانەدا دووربینی نابینرێت. سەرکردەی ئەم ڕێکخراوانە دەبێ وەڵامی ئەم پرسیارانە بدەنەوە:
ئەگەر لە نێوان ئێران و ئەمریکا ئاگربەست ڕابگەیەنرێت، چارەنووسی بارەگاکانتان لە باکووری عێراق چی بەسەر دێت؟
ئایا ئامادەیی چەکداری ئێوە، مەودای شەڕەکە بۆ ناو خەڵکی سڤیل ناکێشێت؟ بەرپرسیارێتی وێرانکاری و کوژرانی هاونیشتمانیان لە ئەستۆی کێیە؟
ئایا تێچووی ئامادەیی هێزە تەکفیرییەکان و ڕەوتە توندڕەوەکان لە ئەگەری نائارامی ناوچە ڕۆژئاوایییەکان، لە ناو هاوکێشەکانتاندا هەژمار کراوە؟
وانەکانی مێژوو؛ تاقیکراوە تاقی مەکەرەوە
وادیارە ئەم ڕێکخراوانە لە ڕابردوو وانەیان وەرنەگرتووە. کوردەکان هێشتا بیرەوەری مێژوویی خۆیان لەدەست نەداوە و لەبیریانە کە تێکهەڵچوونە چەکدارییەکان لە دەیەکانی یەکەمی شۆڕشدا، چۆن ڕەوتی گەشەپێدان و ئاوەدانی ئەم ناوچانەی بۆ ساڵانێکی زۆر ڕاگرت. چاوەڕوانی بۆ دەستێوەردانی بیانی و کەمپنشینی، ڕێگەیەکە کە پێشتر شکستی هێناوە؛ چونکە تاقیکراوە تاقیکردنەوەی هەڵەیە.
/ سەرچاوە: ڕۆژنامەی شەرق
