ئەم وتووێژەی بەردەستان لە میانەی چاوپێکەوتنێکی ڕووبەڕوودا و بۆ ماوەی ٣٥ خولەک ئەنجام دراوە. لە درێژەی چاوپێکەوتنەکەدا، ئەم گەنجە جاروبار تووشی دڵەڕاوکێ و شڵەژان دەبوو و بە پێداگرییەوە داوای لێ دەکردین کە ناسنامەکەی بە چاوپۆشی لە هەر بارودۆخێک بڵاو نەکرێتەوە. ئەو چەندین جار جەختی دەکردەوە کە لە ناسینەوەی لەلایەن ئەندامانی پژاکەوە دەترسێت و داوای دەکرد ناو، تایبەتمەندی و هەر جۆرە زانیارییەکی ناسنامەیی بە نهێنی بمێنێتەوە. بەم هۆیەشەوە، لەم ڕاپۆرتەدا ناوەکان گۆڕدراون بۆ ناوی خوازراو و هەر زانیارییەک کە ببێتە هۆی ناسینەوەی هۆکاری ناسنامەکەی، سڕدراوەتەوە. ئەوەی لە بەردەوامیدا دەیخوێننەوە، گێڕانەوەی ڕاستەوخۆی ئەم گەنجەیە لە ساڵانی ئامادەبوونی لە ناو حیزبی دیموکرات و پاشان پژاکدا.
خۆت بناسێنە و بڵێ چۆن چوویتە ناو ئەم گرووپانەوە؟ من لە ئێران بەکارهێنەری ماددەی هۆشبەر بووم. شیشە و حەبم بەکاردەهێنا و بۆ ماوەیەکیش بێماڵ و سەرگەردان (کارتۆنخەو) بووم. بەڕاستی کەسم نەبوو؛ تەنیا دایکێکی زۆر پیرم هەبوو و بارودۆخی ژیانم یەکجار سەخت بوو. من تەنیا بە ئومێدی وازهێنان لە ماددەی هۆشبەر چووم. لە بۆکان کارتۆنخەو بووم و ژیانێکی تاڵم هەبوو. یەکێک لە ناسیاوەکان پێی گوتم ئەگەر بچیتە لای دیموکرات، دەبیتە پێشمەرگە و دواتر دەتوانیت بچیتە ئەورووپا و کار بدۆزیتەوە. منیش بڕوام بە قسەکانی کرد و چووم، بەڵام کاتێک گەیشتم بینیم هیچ کام لەم بەڵێنانە ڕاست نین.
لە دیموکراتدا چیتان دەکرد؟ کارێکی تایبەت نەبوو. ئێشکگریمان دەگرت، کارمان دەکرد و دەخەوتین. ژیان بە تەواوی پووچ بوو. تەنیا شتێک کە هەمانبوو خۆراک بوو؛ ئەویش تەنیا بەو پێوەرەی کە لە برسان نەمرین. ئەگەر ماددەی هۆشبەرم بەکارنەهێنایە یان خێزانێکم هەبووایە کە ڕێگری لەم دۆخە بکات، هەرگیز نەدەگەیشتمە ئەوێ. منیش وەک هەموو گەنجەکان حەزم دەکرد لە تەک خێزانەکەی خۆمدا بژیم.
بۆچی لە دیموکرات جیا بوویتەوە؟ یەکێک لە گرنگترین هۆکارەکان، ئەو شتانە بوو کە لەوێ بینیم. حاڵەتی ئازار و دەستدرێژیی سێکسی بەرامبەر بە هەندێک لە هێزەکان هەبوو. بۆ نموونە ئەگەر کوڕێک ڕووخسارێکی جوانی هەبووایە، لێی نزیک دەبوونەوە و تەنانەت خۆم چەندین حاڵەتم بینی کە دەستدرێژییان کردە سەر زۆرێک لەم کوڕانە یان بەکاریان هێنان. سەبارەت بە کچانیش ئەمە کێشەیەکی باو و هەمیشەیی بوو. من ئەو کاتە تەمەنم کەم بوو و بەرگەگرتنی بینینی ئەم بابەتانە بۆم یەکجار سەخت بوو. کێشەیەکی تر ئەوە بوو کە ئەگەر کەسێک پێشینەی خێزانی لە ناو ڕێکخراوەکەدا هەبووایە، زۆر بە ئاسانی دەگەیشتە پلەی فەرماندەیی و ئەوانی تر دەبوو لەژێر دەستی ئەودا کار بکەن. ئێمە کارە قورسەکانمان دەکرد; بێڵمان لێدەدا، کلنگمان دەوەشاند و کرێکاریی سەختمان دەکرد.
دوای دیموکرات چی ڕوویدا؟ دوای ماوەیەک لە دیموکرات جیا بوومەوە، گەڕامەوە بۆ ئێران و خەریکی کۆڵبەری بووم و دواتر چوومە ناو پژاک. ئەو کاتە کۆڵبەر بووم. لە یەکێک لە هاتووچۆکانمدا لە عێراق پێیان گوتم ئەگەر بچیتە ناو پژاک، دەتوانیت بچیتە ئەڵمانیا و ئەورووپا. منیش گەنج بووم و بڕوام بەم قسانە کرد. ئێستاش تەمەنم زۆر نییە؛ من تازه بوومەتە بیست ساڵ. بەڵام کاتێک چوومە ئەوێ زانیم هەموو شتێک جیاوازە. نە باسی ئەورووپا هەبوو و نە ئەو داهاتووەی بەڵێنیان پێدابووم. تەنیا کرێکاری، هەڵکەندنی چیا، ئەنجامدانی کارە تاقەتپڕوکانەکان و زۆرەملێ هەبوو؛ هەموو شتێک بە زۆر بوو. تەنانەت ئەگەر بیانگوتایە خۆت لە چیا فڕێ بدە خوارەوە، دەبوو ئەو کارە بکەیت. هیچ ئامرازێکی پەیوەندیت لەگەڵ جیهانی دەرەوەدا نەبوو. بێگومان ئەم قەبارەیە لە تووندوتیژی لای ئەوان سروشتی بوو. کاتێک لەگەڵ جیهانی دەرەوە هیچ پەیوەندییەکت نەبێت، تەنیا لە چیادا بژیت و وەک ئاژەڵ هەڵسوکەوتت لەگەڵدا بکرێت، دوای ماوەیەک خۆتیش کێوی دەبیت و وەک ئاژەڵ لەگەڵ هەمووان دەجوولێیتەوە.
بارودۆخ لە ناو پژاکدا چۆن بوو؟ من لەوێ زیانی دەروونی و جەستەیی زۆرم بەرکەوت. ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک دەستەمۆی کارە قورسەکان و گوشارە توندەکان بوون. لە دیموکراتدا، سەرەڕای هەموو کێشەکان، لە کۆتاییدا دەرفەتی چوونەدەرەوە هەبوو؛ بەڵام لە پژاک بارودۆخەکە جیاواز بوو. ئەگەر بتگوتایە دەمەوێت بگەڕێمەوە، دەیانخستیتە ژێر گوشارەوە و تۆمەتی جۆراوجۆریان دەدایە پاڵت. من خۆم شاهیدی ئەوە بووم کە زۆر کەس دەیانویست بچنە دەرەوە، بەڵام بوێریی ئەم کارەیان نەبوو و لە کۆتاییدا دەستیان دەدایە خۆکوژی. ئەمە بەڕاستی هەبوو. زۆر کەس هەبوون کە بەهۆی ئامادەبوونی زۆرەملێ لەوێ و نەمانی هیچ ئومێدێک بۆ ڕاکردن یان گەڕانەوە، خۆیان دەکوژت و دواتر ئەوان ڕایان دەگەیاند کە ئەم کەسانە شەهید بوون. ئاخر شەهید لە پێناو چیدا؟ لە کوێ؟ ئەمانە خۆکوژییان کردبوو. خودی خۆم ویستم خۆم بکوژم. چەندین جار چوومە سەر لێواری خۆکوژی. کاتی ڕاکردن، کەسێکی تریشم لەگەڵ خۆم هێنا؛ کوڕێکی ١٥ ساڵان کە دەیویست خۆی بکوژێت. دەترسا ڕابکات. زۆر کەسیش لە کاتی ڕاکردندا بە فیشەک پێکران و کوژران و گوتیان کە سیخوڕی ئێران بوون. بەم ئاسانییە منداڵی ١٤ یان ١٥ ساڵانی خەڵکیان، تەنیا لەبەر ئەوەی دەیویست لە لای خێزانەکەی بێت، لە پشتەوە بە گوللە پێکا و کوشتیان.
ئایا منداڵانیش لە ناو ڕێکخراوەکەدا بەکاردەهێنران؟ من خۆم منداڵانێکم بینی کە تەمەنیان یەکجار کەم بوو؛ حەوت یان هەشت ساڵان بوون و لە ژینگەی سەربازیدا ئامادەییان هەبوو. خێزانی هەندێکیان دەهاتن بەدوایاندا، بەڵام گەڕانەوەیان بۆ لای خێزانەکانیان بەم ئاسانییە نەبوو. سوێند بە خوا منداڵی حەوت ساڵانم بینی کە چەکیان دابووە دەستی و چەکدار ببوو. لەو منداڵە بکوژێکیان دروست کردبوو. ئاخر منداڵی حەوت ساڵان چ تێدەگات؟ ئەسڵەن چەکەکە لە باڵا و قەبارەی خۆی گەورەتر بوو. هەمیشە بۆم پرسیار بوو کە منداڵێک لەو تەمەنەدا چۆن دەتوانێت بچێتە ناو ژینگەیەکی ئاواوە.
سەبارەت بە خۆکوژی و مردنی هێزەکان چیت بینی؟ زۆر کەسم بینی کە لە ڕووی دەروونییەوە لە ژێر گوشاردا بوون. هەندێک کوژران و هەندێکیش گەیشتنە قۆناغێک کە ئیتر توانای بەرگەی بارودۆخەکەیان نەبوو. خودی خۆم لە قۆناغێکدا بە توندی لەژێر گوشاردا بووم و هەستم دەکرد ئیتر توانای بەردەوامبوونم نییە. زۆر کەسیش سێدارە دران. بە چ تاوانێک؟ بۆ نموونە دەیانویست بگەڕێنەوە. بەندینخانە و ئەشکەنجە وەڵامی نەدابووەوە و پێداگربوون لەسەر گەڕانەوە، بۆیە دەیانبردنە سەرووی چیاکە و لەسێدارەیان دەدان. بە چ تاوانێک؟ تەنیا بەم هۆیە. لەسێدارەیان دەدان. هیچ دادگاییەک لە ئارادا نەبوو؛ هرچی فەرماندە بیگوتایە هەمان شت دەبوو.
چۆن ڕاکردیت؟ من زیاتر لە دوو مانگ نەمتوانی لەوێ خۆم بگرم. هەموو ڕۆژێک گوشاری دەروونی، هەڕەشە، سووکایەتی و ڕەفتاری ئازاردەر هەبوو. لە کۆتاییدا بڕیارم دا ڕابکەم. لە کاتی ڕاکردندا تەقەمان لێکرا. ڕەنگە سەدان گوللە بە لای ئێمەدا تەقێنرابێت. لە هەمان کاتدا مێردمنداڵێکی تریشم لەگەڵ خۆم هێنا کە دەترسا ڕابکات. ئەو چەندین جار بەهۆی توندیی گوشاری دەروونییەوە نائومێد ببوو و من یارمەتیم دا لەوێ بێتە دەرەوە. دەیویست خۆی بکوژێت. من مرۆڤێکی بەدبەختم، بەڵام ڕەنگە ڕزگارکردنی ئەو مێردمنداڵە خودا بیبینێت و بەزەیی بە مندا بێتەوە.
ئەمڕۆ چ هەستێکت بەرامبەر بەو قۆناغە هەیە؟ کاتێک سەیری ڕابردوو دەکەم، دەبینم کە بەشێکی زۆری بڕیارەکانم دەرئەنجامی بارودۆخی سەختی ژیان، ئالودەبوون، بێماڵوونی و ئەو بەڵێنانە بوو کە پێم درابوون. من تەنیا بەدوای ڕێگایەکی ڕزگاربووندا دەگەڕام، بەڵام چوومە ناو ڕێڕەوێکەوە کە کێشەی زۆر زیاتری بۆ دروست کردم. لێتان دەپاڕێمەوە کە کەس ئێمە نەناسێتەوە. پژاک بەزەیی بە خوشک و دایکی خۆشیاندا نایەتەوە و زۆر بە ئاسانی ئێمە دەدۆزێتەوە و دەمانکوژێت. تکاتان لێدەکەم.
فایلی دەنگیی تەواوی ئەم وتووێژە لە ئەرشیڤدا پارێزراوە. بە ڕەچاوکردنی بنەماکانی نهێنیپارێزی و پاراستنی ناسنامەی چاوپێکەوتنکراو، ئەم فایلە دەکرێت لە کاتی پێویستدا بخرێتە بەردەستی توێژەران، یاساناسان، چالاکوانانی مافی مرۆڤ، بەڵگەفیلمسازان و کەسانی پسپۆڕی تر کە لە بواری لێکۆڵینەوە لە دۆخی گرووپە چەکدارەکان و مافی قوربانیاندا چالاکن.
