بڵاوبوونەوەی چاوپێکەوتنی ڤیدیۆیی ئەم دوایییەی ڕێوار ئاودانان، گوتەبێژی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پەژاک)، جارێکی دیکە دۆسیە پڕ لە مشتومڕەکەی ئامادەبوونی مێردنداڵانی خوار تەمەن ١٨ ساڵی لەناو پێکهاتە نیمچەسەربازییەکاندا هێنایەوە بهر سەرنجی میدیاکان و چالاکوانانی مەدەنی. لە کاتێکدا ئاودانان بە پشتبەستن بە چەمکگەلێکی وەک «دیموکراسی» و دروشمی «ژن، ژیان، ئازادی»، بەکارهێنانی منداڵان ڕەت دەکاتەوە و ئامادەبوونی ئەوان تەنیا بە «پشتیوانی و پەروەردەیی» وەسف دەکات؛ بەڵگەنامە مەیدانییەکان پەردە لەسەر ڕاستییەکی تەواو جیاواز و شۆکهێنەر لادەدەن. دژایەتی قووڵی نێوان گێڕانەوەی فەرمی ئەم پارتە و ئەو بەڵگانەی لە کتێبی The Lost (وونبووان) و دۆسیە بەڵگەمەندهکانی وەک دۆسیەی ئەسرین محەمەدی کۆکراونەتەوە، پرسگەلێکی جددی و بێوەڵام دەربارەی بێسەروشوێنکردنی زۆرەملێ و پێشێلکردنی پرۆتۆکۆلە نێودەوڵەتییەکان دەخەنە ڕوو.
چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران (IKHRW)، لە هەوڵێکدا بۆ لێکۆڵینەوە لەم کەلێنە قووڵەی نێوان بانگەشە و ڕاستی، 
چووەتە لای خاتوو دکتۆر ڕۆژین سەرمەدی، توێژەری مافی مرۆڤی نێودەوڵەتی. لەم گفتوگۆ پڕ لە تەحەدایەدا، دەچینە سەر پرسی ئەوەی کە چۆن دەمامکی «پەروەردە» دەکرێتە ئامرازێک بۆ پاساودانی پێشێلکردنی بنەڕەتیی مافەکانی منداڵ، و بۆچی نەبوونی بەرپرسیاریەتی شەفاف و چاودێری نەکردنی کەمپەکان، گەورەترین ڕێگرن لەبەردەم متمانەبەخشین بە بانگەشە دیموکراتییەکانی ئەم ڕەوتە.
IKHRW: خانم دکتۆر سەرمەدی! بەم دواییانە ڕێوار ئاودانان، گوتەبێژی پەژاک، لە چاوپێکەوتنێکدا هەوڵی دا جیاکاری لە نێوان «ئەندامێتی فەرمی» و «ئامادەبوونی مێردنداڵان لە سەنتەرەکانی پەروەردە»دا بکات. ئەو بانگەشەی ئەوە دەکات تەمەنی ئەندامێتی ١٨ ساڵە، بەڵام ئامادەبوونی کەسانی خوار ئەم تەمەنە لەژێر ناونیشانی «پشتیوانی پەروەردەیی» و «پەناپێدان» پاساو دەدات. لە ڕوانگەی یاسایییەوە، ئەم جیاکارییە چەندە بڕوای پێدەکرێت؟
دکتۆر ڕۆژین سەرمەدی: ئەم جیاکارییە تەنیا «ڕازاندنەوەیەکی زمانەوانییە» بۆ خۆدزینەوە لە بەرپرسیارێتییە نێودەوڵەتییەکان. بەپێی پرۆتۆکۆلەکانی بانگەوازی جنێڤ (Geneva Call) کە گرووپە چەکدارە نادەوڵەتییەکان بانگەشەی پابەندبوون پێوەی دەکەن؛ هەر جۆرە بەستنەوەیەکی منداڵ بە پێکهاتەیەکی چەکدارەوە — چ ناوەکەی پەروەردە بێت، چ لۆجستی و چ پەناپێدان — نموونەیەکی ڕوونی منداڵەسەربازییە. کاتێک مێردنداڵێک لە کەمپەکانی ژێر کۆنترۆڵی گرووپێکی چەکداردا ڕادەگیرێت، ئەو لە مافی بنەڕەتیی «دوورکەوتنەوە لە ململانێکان» بێبەش کراوە. بەڕێز ئاودانان بە بەکارهێنانی وشەی نەرمکراو، خەریکی نکۆڵیکردنە لە ڕاستییەکی یاسایی سادە: ژینگەی سەربازی بۆ منداڵ، هەرگیز پەروەردەیی یان پارێزەری نییە، بەڵکوو بسترێکە بۆ سەربازیکردن (مilitarization).
IKHRW: بەڕێزیان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ئەم مێردنداڵانە بەهۆی «ستەمی کۆمەڵایەتی» یان «کێشەی خێزانی» پەنایان بۆ دەبەن. بەڵام بەڵگەنامەکانی ئێمە لە «دیدبانی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران» و بەتایبەت ئەو حاڵەتانەی لە کتێبی The Lost (وونبووان) تۆمارکراون، گێڕانەوەیەکی تر دەخەنە ڕوو. شیکاریی ئێوە بۆ ئەم دژایەتییە چییە؟
دکتۆر ڕۆژین سەرمەدی: ڕێک لێرەدایە کە گێڕانەوەی فەرمیی پەژاک بە تەواوی هەرەس دەهێنێت. کتێبی The Lost کۆمەڵێک دۆسیەی بەڵگەیی مێردنداڵانێکە کە نەک بۆ پەنابەری، بەڵکوو بە بەڵێنی فریودەرانەی وەک «خوێندن لە دەرەوە» یان «کارکردن لە ئەورووپا» ڕاکێشراون و دواتر بێسەروشوێن کراون. ئێمە لێرەدا لەبەردەم دیاردەی بێسەروشوێنکردنی زۆرەملێداین. ئەو خێزانانەی منداڵەکانیان بەبێ ئاگاداری ئەوان وەنەوش بوون و ساڵانێکە هیچ پەیوەندییەکیان پێیانەوە نییە، چۆن دەتوانن بڕوا بە بانگەشەی «پەنابردنی خۆبەخشانە» بکەن؟ ئەگەر ئەم مێردنداڵانە پەنابەرن، بۆچی مافی پەیوەندی ئازادانەیان لەگەڵ دایک و باوکیان نییە؟ ئەمە نیشان دەدات کە بابەتەکە لە «پەنابەری» گۆڕاوە بۆ قۆستنەوەی بێدەرەتانیی منداڵ.
IKHRW: ئاودانان لە چاوپێکەوتنەکەدا جەختی کردەوە کە ئەم کەسانە هیچ ڕۆڵێکیان لە چالاکییە سەربازییەکاندا نییە. بەڵام بڵاوبوونەوەی هەواڵی کوژرانی مێردنداڵانی وەک ئەسرین محەمەدی، ناسر عەلیزادە یان بنیامین فەرەجزادە لە ململانێ چەکدارییەکاندا، چ پەیوەندییەکی بەم بانگەشەیەوە هەیە؟
دکتۆر ڕۆژین سەرمەدی: ئەمە گەورەترین بەڵگەی پێشێلکردنی بانگەشەکانی پەژاکە. پرسیار لێرەدا ئەوەیە: ئەگەر ئەم منداڵانە تەنیا لە «سەنتەرەکانی پەروەردە» بوون، چۆن وێنەکانیان بە جلی سەربازی و چەکەوە لە ڕاگەیەندراوە فەرمییەکانی ڕێکخراوەکەدا وەک «شەڕڤانی کوژراو» بڵاو دەکرێتەوە؟ دۆسیەی کەسانی وەک ناسر عەلیزادە یان بنیامین فەرەجزادە، بەڵگەی زیندوون کە نیشان دەدەن سنووری نێوان «سەنتەری پەروەردە» و هێڵی پێشەوەی بەرگری لەم گرووپانەدا لە کرداردا بوونی نییە. ئەو مێردنداڵانەی لە تەمەنێکی بچووکدا ڕاکێشراون، لەجیاتی قوتابخانە، لە مەیدانی جەنگدا سەریان دەرکردووە و ئەمەش لەگەڵ هیچ پاساوێکدا لەوانەش «بەرگری ڕەوا» ناگونجێت.
IKHRW: ئێمە هەمیشە داوای چاودێریکردنی کەمپەکانمان کردووە بەڵام وەڵاممان وەرنەگرتووە. بۆچی شەفافییەت لەم بوارەدا بۆ ئەم گرووپانە ئەوەندە قورسە؟
دکتۆر ڕۆژین سەرمەدی: چونکە شەفافییەت، کۆتاییهێنانە بەم گێڕانەوە درۆینانە. ئەگەر وەک ئەوەی بەڕێز ئاودانان دەڵێت، ئەم سەنتەرانە تەنیا پاڵپشتین، بۆچی دەرفەتی سەردانی ڕۆژنامەنووسانی سەربەخۆ، دامەزراوە بێلایەنە نێودەوڵەتییەکان و ڕاپۆرتدەرانی مافی مرۆڤ فەراهەم ناکرێت؟ بۆچی ڕێگە بە چاوپێکەوتنی سەربەخۆ و بەبێ ئامادەبوونی کادرەکان لەگەڵ ئەم مێردنداڵانە نادرێت؟ لە نەبوونی چاودێری سەربەخۆدا، هەموو بانگەشە دیموکراتییەکانی پەژاک لەژێر پرسیارێکی گەورەدایە. ئەو مەودایەی لە نێوان ئەوەی لە میدیاکاندا دەیڵێن لەگەڵ ئەوەی لە کەمپە داخراوەکاندا ڕوودەدات، تەنیا بە چاودێریکردن پڕ دەکرێتەوە کە ئەم گرووپانە بە توندی لێی دەترسن.
IKHRW: لە کۆتاییدا، پەیوەندیی ئەم ڕفتارانە لەگەڵ دروشمی «ژن، ژیان، ئازادی» کە ڕێوار ئاودانان چەندین جار شانازی پێوە کرد، چۆن دەبینن؟
دکتۆر ڕۆژین سەرمەدی: ئەمە دژایەتییەکی زۆر بەئازارە. دروشمی «ژن، ژیان، ئازادی» جەخت لەسەر کەرامەتی مرۆڤ و ڕزگاری دەکاتەوە، بەڵام ڕفتاری ئەم گرووپانە بەرامبەر بە منداڵان، بەرهەمهێنانەوەی هەمان ئەو ستەم و سەرکوتکارییەیە کە خۆیان بانگەشەی شەڕکردن دژی دەکەن. تۆ ناتوانیت بانگەشەی ئازادیی ژن بکەیت، بەڵام مافی منداڵی لە کچانی مێردنداڵ زەوت بکەیت و لەناو پێکهاتە تاقمییەکاندا (Sectarian) بێسەروشوێنیان بکەیت. دیموکراسی بە بەرپرسیاریەتی دەست پێدەکات. تا ئەو کاتەی پەژاک وەڵامی خێزانە داغدارەکان نەداتەوە و دەستڕاگەیشتن بە منداڵەکانیان دابین نەکات، دروشمی ژن ژیان ئازادی لە دەمی ئەواندا تەنیا ئامرازێکی پڕوپاگەندەیە بۆ داپۆشینی پێشێلکارییە سیستماتیکییەکانی مافی مرۆڤ. هیچ پاساوێکی سیاسی ناتوانێت منداڵەسەربازی بە دیموکراسییەوە ببەستێتەوە.
IKHRW: سوپاس بۆ ئەو کاتەی بە ئێمەت بەخشی، خانم دکتۆر سەرمەدی. ئەوەی لەم گفتوگۆیەوە دەردەکەوێت، پێویستیی تێپەڕینە لە لێدوانە سیاسییەکان و ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستییە تاڵەکەی پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە چیا دوورەدەستەکاندایە. دۆسیە کراوەکان لە کتێبی The Lost و چاوەڕوانیی خێزانانێک کە منداڵەکانیان لە تەمومژی «سەنتەرەکانی پەروەردە»دا بێسەروشوێن بوون، بەڵگەیەکی زیندوون کە بە هیچ چاوپێکەوتن یان بەیاننامەیەک ناسڕێنەوە.
وەڵامدانەوە و بەرپرسیاریەتی، نەک بژاردهیهک، بەڵکوو پابەندبوونێکی بنەڕەتییە بۆ هەر ڕەوتێک کە بانگەشەی خەبات بۆ ئازادی دەکات. چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران جارێکی دیکە جەخت دەکاتەوە کە پێوەری هەڵسەنگاندنی هەر جوڵانەوەیەکی دیموکراتی، نەک لە دەنگی دروشمە ڕزگاریخوازەکاندا، بەڵکوو لە ڕادەی پابەندبوونی کرداریدا بە پاراستنی بێدەرەتانترین چینی کۆمەڵگا، واتە منداڵان، و ڕێزگرتن لە مافی خێزانەکان بۆ ئاگاداربوون لە چارەنووسی منداڵەکانیان دانیشتووە. ئێمە بەردەوام دەبین لەسەر داواکارییەکەمان بۆ پێویستیی چاودێری نێودەوڵەتی سەربەخۆ بەسەر کەمپەکاندا و ئازادکردنی بێ مەرجی هەموو مێردنداڵانی خوار تەمەنی یاسایی؛ چونکە باوەڕمان وایە هیچ «ئامانجێکی سیاسی» باڵاتر لە مافی ژیان و منداڵی نییە.
