لەم دواییانەدا مەسعوود بارزانی، سەرۆکی پێشووی هەرێمی کوردستانی عێراق، لە پەیامێکدا بۆ کوردان، هەڵوێستی خۆی لە چوارچێوەی بانگەوازێک بۆ ئاشتی بەم شێوەیە دەربڕی کە «پەیامی کورد ئاشتی، دۆستایەتی و ئارامییە» و هیوای خۆشی و سەربەرزی بۆ کوردانی ئێران لە ناوچە کوردنشینەکانی ئێران خواستووە. بەڵام ئەوەی لەم پەیامەدا جێگەی تێڕامانە، بەکارهێنانی وشەی **«ڕۆژهەڵات»**ە لە ئەدەبیاتی فەرمیی ئەم کەسایەتییە سیاسییە عێراقییەدا.
شیکاریی وشەسازی؛ ناوەندێتی هەرێم و پەراوێزی ئێران
وشەی ڕۆژهەڵات بۆ ناوچە کوردییەکانی ئێران بەکاردێت و لە ڕاستیدا هەرێمی کوردستان وەک ناوەندی یەکەیەکی گریمانەیی لەبەرچاو دەگرێت و ناوچە کوردنشینەکانی دیکە وەک ڕۆژهەڵات، ڕۆژاوا، باکوور و باشووری ئەو ناوەندە پێناسە دەکات. وا دیارە ئەم ڕەوتە لە چوارچێوەی پڕۆژەیەکی کولتووری و سیاسیی ئامانجداردا پەیڕەو دەکرێت. ئەم وشەیە کە لە ساڵانی ڕابردوودا بۆ ئاماژەدان بە ناوچە ڕۆژاواییەکانی ئێران بەکاردێت، لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەک هەوڵێک بۆ ناسنامەبەخشین بە گوتاری جوداخوازی هەڵدەسەنگێنرێت؛ بەتایبەت کە ئەم دەستەواژەیە لە نێوان زۆربەی کوردانی ئێراندا باو و ناسراو نییە و زیاتر لە ئەدەبیاتی سیاسیی هەندێک لایەنی دەرەوەی ئێراندا بەکاردێت.
ڕەهەندە یاسایی و دیپلۆماسییەکانی ناونانی جوگرافی
لە ڕوانگەی یاسای نێودەوڵەتییەوە، ناونانی جوگرافی خاوەن گرنگییەکی سیاسی و یاسایی قووڵە و گۆڕین یان پەرەپێدانی ناوی جێگرەوە بۆ ناوچە جوگرافییەکان دەکرێت لێکەوتەی دیپلۆماسی هەبێت. لە یاسای نێودەوڵەتیدا، دیاریکردنی ناوە جوگرافییەکان بەزۆری لەسەر بنەمای مێژوویی، ڕێکاری ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و عورفی جێگیربوو ئەنجام دەدرێت؛ ململانێ لەم بوارەدا دەبێتە هۆی دروستبوونی کێشەی سیاسی لە نێوان دەوڵەتەکاندا.
نموونە هاوچەرخە نێودەوڵەتییەکان:
کەنداوی مەکسیک: بڕیارەکەی ئیدارەی دۆناڵد تڕەمپ بۆ گۆڕینی ناوی «کەنداوی مەکسیک» بۆ «کەنداوی ئەمریکا» ڕووبەڕووی ناڕەزایەتییەکی توندی نێودەوڵەتی و کێشەی دیپلۆماسی بووەوە.
کەنداوی فارس: ململانێی مێژوویی لەسەر ناوی «کەنداوی فارس» و بەکارهێنانی ناوی ساختەی «کەنداوی عەرەبی» وەک هەوڵێکی سیاسی دەبینرێت، کە کاردانەوەی فەرمیی ئێران و جەختکردنەوەی ناوەندە نێودەوڵەتییەکانی لەسەر ناوی مێژوویی «کەنداوی فارس» لێکەوتووەتەوە.
ئاشکراکردنەکانی ئەرشیفی دیدەبانی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران (IKHRW)
ڕەهەندەکانی ئەم بابەتە کاتێک ئاڵۆزتر دەبن کە سەرنج بدەینە لایەنە ئەمنییەکان. بەپێی ئەو چاوپێکەوتنانەی لەگەڵ کەسانی جیابووەوە لە گرووپە چەکدارە کوردییەکان ئەنجامدراون و لە ئەرشیفی دیدەبانی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێراندا پارێزراون (و بەم زووانە بڵاودەکرێنەوە)، گومان و ئیدیعای جیدی دەربارەی هاوکاری دارایی و لۆجستی هەندێک لایەنی پەیوەندیدار بە هەرێمی کوردستانی عێراق بۆ ئەم گرووپانە خراوەتە ڕوو. ئەم کەسانە ئاماژەیان بە هاوکارییە داراییەکانی بنەماڵەی بارزانی بۆ گرووپە چەکدارە دژە ئێرانییەکان کردووە، کە ئەگەر بە فەرمی بڵاوبکرێنەوە، ڕەهەندی نوێی ئەم بابەتە ڕوون دەکەنەوە.
داواکاری لە دەزگای دیپلۆماسی؛ کاردانەوەی وەزارەتی دەرەوە
کۆی ئەم خاڵانە نیشاندەری ڕەوتێکە کە لەپاڵ پشتگیرییە سیاسی و میدیاییەکان، لە ڕێگەی ناونانی ئامانجدارەوە هەوڵی بۆ دەدرێت. لەسەر ئەم بنەمایە، وا دیارە پێویستە وەزارەتی دەرەوەی ئێران کاردانەوەی بەرامبەر بەم جۆرە ناونانە هەبێت و ناڕەزایەتی فەرمیی خۆی بە هەرێمی کوردستان و حکومەتی ناوەندی عێراق ڕابگەیەنێت.
دیدەبانی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران، وەک دامەزراوەیەک کە لە پێناو بەدیهێنانی مافەکانی کوردانی ئێران چالاکیی دەکات، بە پێویستی دەزانێت ئەم بابەتە پێوشوێن بگرێت و داوا لە وەزارەتی دەرەوەی ئێران دەکات بە شەرمەزارکردنی ئەم جۆرە ناونانە، ناڕەزایەتی فەرمیی خۆی ڕابگەیەنێت.
