Bane \u015fehrinde ya\u015fayan 19 ya\u015f\u0131ndaki Sarina Alaei<\/b>\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fc, askeri faaliyetler s\u0131ras\u0131nda sivil g\u00fcvenli\u011fi meselesini bir kez daha ciddi bir insan haklar\u0131 endi\u015fesi haline getirmi\u015ftir. Yerel bas\u0131nda \u00e7\u0131kan haberlere g\u00f6re, gen\u00e7 k\u0131z b\u00f6lgedeki ABD ve \u0130srail bombard\u0131manlar\u0131ndan kaynaklanan \u015fiddetli u\u00e7ak g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc ve patlama seslerini duyduktan sonra a\u011f\u0131r bir sinir \u015foku ge\u00e7irerek komaya girmi\u015ftir. Yakla\u015f\u0131k on g\u00fcn yo\u011fun bak\u0131mda kalan Alaei, 3 Nisan 2026<\/b> (14 Ferverdin 1405) tarihinde hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n
Yay\u0131nlanan bilgilere g\u00f6re, b\u00f6lgedeki sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n al\u00e7ak u\u00e7u\u015fu ve patlama seslerinin \u015fiddeti, bu sivil vatanda\u015f\u0131n \u015foka girmesinin ve fiziksel durumunun k\u00f6t\u00fcle\u015fmesinin temel nedeni olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ya\u015fam hakk\u0131, \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi’nin 3. maddesi<\/b> ve Ki\u015fisel ve Siyasal Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 6. maddesinde<\/b> vurgulanan en temel insan hakk\u0131d\u0131r. Bu belgelere g\u00f6re devletler ve uluslararas\u0131 akt\u00f6rler, vatanda\u015flar\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini korumak ve sivil hayat\u0131 tehlikeye atan eylemlerden ka\u00e7\u0131nmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, Uluslararas\u0131 \u0130nsanc\u0131l Hukuk (U\u0130H) \u00e7er\u00e7evesinde, \u00f6zellikle D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi<\/b> ilkelerine g\u00f6re, siviller askeri operasyonlar\u0131n etkilerine kar\u015f\u0131 korunmal\u0131d\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc askeri faaliyet, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n taraflar\u0131n\u0131 sivil n\u00fcfusa gelebilecek zarar\u0131 (do\u011frudan fiziksel yaralanmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra psikolojik ve akustik travmalardan kaynaklanan zararlar dahil) en aza indirmek i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan t\u00fcm \u00f6nlemleri almaya zorlayan **”\u0130htiyat \u0130lkesi”**ne uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir.<\/p>\nSa\u011fl\u0131k Standartlar\u0131n\u0131n \u0130hlali ve Sald\u0131rganlar\u0131n Sorumlulu\u011fu<\/b><\/h3>\n
Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri al\u0131nmadan ve b\u00f6lge sakinleri i\u00e7in risk de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmadan yerle\u015fim yerlerinin yak\u0131n\u0131nda askeri faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, sivillerin korunmas\u0131na y\u00f6nelik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin ve hatta ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir ihlali olarak kabul edilebilir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, bireylerin \u015fiddetli psikolojik veya fiziksel zarara (\u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan) yol a\u00e7an ko\u015fullara maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131, Ekonomik, Sosyal ve K\u00fclt\u00fcrel Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 12. maddesinde<\/b> yer alan “ula\u015f\u0131labilir en y\u00fcksek fiziksel ve zihinsel sa\u011fl\u0131k standard\u0131na sahip olma hakk\u0131” ile de do\u011frudan \u00e7eli\u015fmektedir. B\u00f6lgenin insani dokusunu g\u00f6zetmeksizin sivil halkta deh\u015fet uyand\u0131ran ve savunmas\u0131z bir vatanda\u015f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan bu hava sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n sorumlular\u0131, hukuki ve cezai sorumluluk alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\nHesap Verilebilirlik Gereklili\u011fi<\/b><\/h3>\n
Sarina Alaei\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fc, ger\u00e7e\u011fin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ve sorumlular\u0131n hesap vermesi i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir uluslararas\u0131 soru\u015fturman\u0131n, temel insan haklar\u0131na sayg\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve bu t\u00fcr trajedilerin tekrarlanmamas\u0131 i\u00e7in temel bir \u015fart oldu\u011funu hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Sivil hayatlar, askeri rekabetlerin ve hava sahas\u0131 ile toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yasad\u0131\u015f\u0131 ihlallerinin kurban\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bane \u015fehrinde ya\u015fayan 19 ya\u015f\u0131ndaki Sarina Alaei’nin, b\u00f6lgedeki sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n sesi ve patlamalar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli sinir \u015foku sonucu komaya girerek hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi, sald\u0131rgan g\u00fc\u00e7lerin sivil can g\u00fcvenli\u011fi konusundaki uluslararas\u0131 sorumlulu\u011funu g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. Bu rapor; Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi ve \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda “ihtiyat ilkesinin” ihlalini ve sivillere y\u00f6nelik fiziksel\/psikolojik zararlar\u0131n hukuki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ele almaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":653,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[346,343,345,189,348,22,305,342,344,347,194,244],"class_list":["post-652","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-report","tag-abd-ve-israil","tag-bane","tag-bombardiman","tag-cenevre-sozlesmesi","tag-ihtiyat-ilkesi","tag-insan-haklari","tag-iran-kurdistani","tag-sarina-alaei","tag-sinir-soku","tag-siviller","tag-uluslararasi-insancil-hukuk","tag-yasam-hakki"],"yoast_head":"\n