Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi eski ba\u015fkan\u0131 Mesut Barzani, K\u00fcrtlere hitaben bar\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 i\u00e7eren bir mesaj yay\u0131nlayarak “K\u00fcrtlerin mesaj\u0131 bar\u0131\u015f, dostluk ve huzurdur” demi\u015f ve \u0130ran’\u0131n K\u00fcrt b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan \u0130ranl\u0131 K\u00fcrtler i\u00e7in esenlik ve ba\u015far\u0131 dileklerinde bulunmu\u015ftur. Ancak bu mesajda dikkat \u00e7eken husus, bu Irakl\u0131 siyasi fig\u00fcr\u00fcn resmi s\u00f6yleminde “Rojhelat”<\/b> terimini kullanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\nS\u00f6zc\u00fck Analizi: Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi Merkezli Bir Yakla\u015f\u0131m<\/b><\/h3>\n
K\u00fcrdistan’\u0131n do\u011fu b\u00f6lgeleri anlam\u0131na gelen “Rojhelat” terimi, asl\u0131nda Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi’ni (IKB) varsay\u0131msal bir birimin merkezi olarak kabul etmekte ve di\u011fer K\u00fcrt yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131 bu merkezin do\u011fusu, bat\u0131s\u0131, kuzeyi ve g\u00fcneyi olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu e\u011filimin, hedefli bir k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi proje \u00e7er\u00e7evesinde izlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Son y\u0131llarda \u0130ran’\u0131n bat\u0131 b\u00f6lgelerini ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bu terim, ele\u015ftirmenler taraf\u0131ndan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 s\u00f6yleme kimlik kazand\u0131rma \u00e7abas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmektedir. \u00d6zellikle bu terimin \u0130ran’daki pek \u00e7ok K\u00fcrt aras\u0131nda yayg\u0131n veya tan\u0131d\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131, daha \u00e7ok yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki baz\u0131 olu\u015fumlar\u0131n siyasi literat\u00fcr\u00fcnde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan co\u011frafi isimlendirmeler sadece kelimelerden ibaret olmay\u0131p, derin siyasi ve hukuki \u00f6neme sahiptir. Co\u011frafi b\u00f6lgeler i\u00e7in alternatif isimlerin te\u015fvik edilmesi veya de\u011fi\u015ftirilmesi diplomatik sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Uluslararas\u0131 hukukta co\u011frafi isimlerin belirlenmesi genellikle tarihi ge\u00e7mi\u015fe, uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n uygulamalar\u0131na ve yerle\u015fik team\u00fcllere dayan\u0131r; bu konudaki anla\u015fmazl\u0131klar devletler aras\u0131nda siyasi krizlere yol a\u00e7abilir.<\/p>\n
G\u00fcncel Uluslararas\u0131 \u00d6rnekler:<\/b><\/p>\n Meksika K\u00f6rfezi:<\/b> Donald Trump y\u00f6netiminin “Meksika K\u00f6rfezi” ismini “Amerika K\u00f6rfezi” olarak de\u011fi\u015ftirme giri\u015fimi, geni\u015f \u00e7apl\u0131 uluslararas\u0131 tepkilere ve diplomatik krizlere neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<\/li>\n Basra K\u00f6rfezi:<\/b> “Basra K\u00f6rfezi” (Persian Gulf) ismine kar\u015f\u0131 “Arap K\u00f6rfezi” (Arabian Gulf) teriminin kullan\u0131lmas\u0131 siyasi bir hamle olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, \u0130ran’\u0131n resmi tepkisi ve uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n tarihi isme vurgu yapmas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Konunun boyutlar\u0131, g\u00fcvenlik katmanlar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda daha da karma\u015f\u0131kla\u015fmaktad\u0131r. \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00f6zlemevi<\/b> ar\u015fivlerinde bulunan ve yak\u0131nda yay\u0131nlanacak olan K\u00fcrt silahl\u0131 gruplar\u0131ndan ayr\u0131lan ki\u015filerle yap\u0131lan m\u00fclakatlara g\u00f6re, Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 baz\u0131 olu\u015fumlar\u0131n bu gruplara finansal ve lojistik destek sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 iddia edilmektedir. Bu ki\u015filer, Barzani ailesinin \u0130ran kar\u015f\u0131t\u0131 silahl\u0131 gruplara finansal yard\u0131mda bulundu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015flerdir; bu durumun resmi olarak yay\u0131nlanmas\u0131 konuya yeni boyutlar kazand\u0131rabilir.<\/p>\n Ele\u015ftirmenlere g\u00f6re t\u00fcm bu hususlar, siyasi ve medya deste\u011finin yan\u0131 s\u0131ra hedefli isimlendirmeler yoluyla da bir s\u00fcrecin takip edildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu do\u011frultuda, \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n bu t\u00fcr isimlendirmelere tepki g\u00f6stermesi, Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi’ne ve merkezi Irak h\u00fck\u00fcmetine resmi protestosunu iletmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n \u0130ranl\u0131 K\u00fcrtlerin haklar\u0131n\u0131 savunma yolunda faaliyet g\u00f6steren \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00f6zlemevi, bu konunun takip\u00e7isi olmay\u0131 bir g\u00f6rev addederek; \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’ndan bu t\u00fcr isimlendirmeleri k\u0131namas\u0131n\u0131 ve konuya ili\u015fkin resmi protestosunu dile getirmesini talep etmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mesut Barzani\u2019nin son mesaj\u0131nda \u0130ran\u2019\u0131n K\u00fcrt b\u00f6lgeleri i\u00e7in “Rojhelat” terimini kullanmas\u0131, sadece bir bar\u0131\u015f mesaj\u0131 de\u011fil, hedefli bir siyasi projenin par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu yaz\u0131, uluslararas\u0131 hukuk kavramlar\u0131n\u0131 ve IKHRW ar\u015fivlerini inceleyerek, bu alternatif co\u011frafi tan\u0131mlamalar\u0131n hukuki ve g\u00fcvenlik boyutlar\u0131n\u0131 ele almaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":624,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,1],"tags":[264,199,292,284,283,282,291,224],"class_list":["post-623","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-editorun-secimi","category-articles","tag-ikhrw","tag-irak-kurdistan-bolgesi","tag-iran-disisleri-bakanligi","tag-iran-toprak-butunlugu","tag-mesut-barzani","tag-rojhelat","tag-siyasi-kimlik-insasi","tag-uluslararasi-hukuk"],"yoast_head":"\n\n
\u0130ran K\u00fcrdistan\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00f6zlemevi (IKHRW) Ar\u015fivlerinden \u0130f\u015faatlar<\/b><\/h3>\n
Diplomasiye \u00c7a\u011fr\u0131: D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n Tepkisi<\/b><\/h3>\n