ڕۆژێکی بەفراوی و لاوازە. لە یەکێک لە شارە سنوورییەکانی پارێزگای کوردستان، چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران سەردانی ماڵی سمیە ڕەحمانی کردووە؛ ماڵێکی سادە لە کۆتایی کۆڵانێک کە بەفر تەواوی داپۆشیوە و دەنگی با تەنها دەنگێکە کە بێدەنگیی گەڕەکە دەشکێنێت. سمیە دەرگاکە بۆ میوان دەکاتەوە و ڕێنمایی دەکات بۆ ژوورێک کە بۆنی چا و دار دەدات. باوکی پیاوێکی بەساڵاچووە کە پشتەکەی لەژێر باری ساڵانێک کار و خەمدا چەمەوە و دایکی ژنێکی داغدارە کە خەمی منداڵێک دەخوات کە لە پژاک کوژراوە؛ منداڵێک کە بەگوێرەی گوتەی خێزانەکە، بەدوای ئامانجگەلێکدا چووە کە بۆ ئەوان هیچ نەبووە جگە لە زیان، داغ و ئاوارەیی. تا دەستپێکردنی گفتوگۆکە بێدەنگن و تەنها سەیر دەکەن؛ بەڵام لە بێدەنگیی هەمان ئەو ژوورەدا، هەموو ئەو شتەی ئەم گێڕانەوەیە باسی دەکات، ئامادەیە: خێزانگەلێک کە بەگوێرەی گێڕەرەوە، منداڵەکانیان سپاردووە بە گرووپێک کە بە ناوی ئازادییەوە، ئەوانی بردووە بۆ نەمان و مردن.
ئەوەی لە بەردەوامیدا دێت، گێڕانەوەی خۆیەتی؛ بە هەمان وردەکارییەکانی کە باسیکردووە: ناوەکان، بەروارەکان، شوێنەکان و ئەوەی بە چاوی خۆی بینیویەتی. لەم گێڕانەوەیەدا هەر وردەکارییەک شوێنی خۆی هەیە ــ لە بەرواری گواستنەوەوە تا ناوی ڕێکخراویی کچێک ــ چونکە هەر ئەم وردەکارییانەن کە یادەوەرییەکی گوێلێبوو دەگۆڕن بۆ گێڕانەوەیەک کە دەتوانرێت بەدوایدا بچرێت و بۆ پشکنینی زیاتر بەڵگەدار بکرێت. ئەوەی لەم گفتوگۆیەدا باس دەکرێت، لیستی ڕووداوە پەرش‌وبڵاوەکان نییە؛ بەڵکو زنجیرەیەکە لە ڕووداو و ئەزموون کە بەگوێرەی گوتەی ئەو، کاریگەرییان لەسەر ژیانی ژمارەیەکی کەس داناوە و لە هەندێک حاڵەتدا بووەتە هۆی مردن.
سمیە ڕەحمانی خۆی بە لەدایکبووی ساڵی ١٣٦٧ی هەتاوی و منداڵی چوارەمی خێزانەکەی دەناسێنێت. بەگوێرەی گوتەی ئەو، براکەی لە ساڵی ١٣٩٥، بەرامبەر بە ساڵی ٢٠١٦ی زایینی، چووەتە ناو پژاک و لە شەڕ لەگەڵ داعشدا کوژراوە. سمیە دەڵێت پەیوەندییەکی زۆری بە براکەیەوە هەبوو و نەتوانیوە دووریی ئەو بگرێت، بۆیە خۆشی چووەتە ناو پژاک. زانیاریی ئەو لەبارەی ئەم گرووپە، پێش ئەوە، زیاتر لە ڕێگەی ڕیکلام و کەناڵە مانگە دەستکردەکانەوە بووە. دەڵێت لە ناوچەکەدا خەڵک پژاک و حیزبە کوردییەکانی دیکەیان دەناسی، چونکە ئەم گرووپانە لە شاخدا بوون و لەگەڵ خەڵک، بە تایبەتی لە گوندە نزیکەکانی شوێنی چالاکییان، پەیوەندییان هەبوو و بە شێوەیەک ئازاریان بە خەڵک گەیاندووە؛ بەڵام خۆی تا پێش کوژرانی براکەی، زانیارییەکی لە بیر و ساختاری ناوخۆی پژاک نەبووە.
دەڵێت دوای چوونە ژوورەوە و تێپەڕاندنی خولی «پەروەردە»، تێگەیشتووە کە لە «ئاسۆس» نزیک ئێرانن و هەمان ڕۆژی یەکەم پەشیمان بووەتەوە لە چوونی خۆی. بەگوێرەی گوتەی ئەو، یەکەم شت کە لەوێ بەرۆکی بووەتەوە، «دووڕوویی» و «فتنە» بووە. ڕوونی دەکاتەوە کە قسەیەکیان پێی بەستووەتەوە کە خۆی نەیگوتووە و گوتوویانە ئەو قسەیەی بە یەکێک لە فەرماندەکان گوتووە؛ فەرماندەیەک کە بەگوێرەی گوتەی ئەو، لەوێ پایەیەکی زۆر بەرزی هەبووە. سمیە دەڵێت پێیان دەگوتن مافی ڕەخنەکردنیان هەیە، بەڵام لە کردەوەدا بوێریی ڕەخنەکردن نەبوو.
بەگوێرەی گوتەی ئەو، هەر کاتێک لەبارەی دۆخی هەنووکەیی ڕەخنەی دەکرد یان دەیگوت نیازی مانەوەی نییە، بە وەڵامدانەوەی توند بەرەوڕوو دەبوو. دەڵێت جارێک بە ڕاشکاوی گوتی نایەوێت لەوێ بمێنێتەوە و دەیەوێت بگەڕێتەوە، بەڵام هەڵسوکەوتێک کە لەگەڵی کرا تا ئاستی لێدان گەیشت. بەگوێرەی گوتەی سمیە، پێیان دەگوت: «تۆ هەڵە دەکەیت، چۆن وا هەڵەیەک دەکەیت؟ تازە هاتوویت و دەتەوێت بگەڕێیتەوە؟» هەروەها بە ترساندنی لە گەڕانەوە بۆ ئێران، پێیان گوتبوو ئەگەر بگەڕێتەوە چ ڕووداوگەلێک لەوانەیە بەسەریدا بێت. سمیە دەڵێت لەوانیش ترسابوو و لە دۆخێکدا بوو کە «هیچ شتێکی نەدەزانی» و هەستی دەکرد بە کردەوە لە دۆخێکی بڕیاردراودا گیرۆدە بووە.
ڕوون دەکاتەوە کە کاتێک کەسێک بە جدی دەیگوت نیازی ڕۆیشتنی هەیە، سەرەتا لەگەڵی قسەیان دەکرد و هەوڵیان دەدا ئارامی بکەن. بەگوێرەی گوتەی ئەو، ماوەیەک لەگەڵ کەسەکەدا دەمانەوە و هەندێک جار بەرپرسیارێتییان پێ دەدا تا هەست بکات گرنگە و توانای ئەنجامدانی کارێکی هەیە. ئەو ئەم ڕەفتارە بە هەوڵێک بۆ قایلکردنی کەسەکە و پاشگەزکردنەوەی لە ڕۆیشتن وەسف دەکات. بەگوێرەی گوتەی سمیە، لەم نێوانەدا بەڵێن لەبارەی ئازادی، دیموکراسی، مافی ژنان و مافی تاکەکان دەدران.
سمیە دەڵێت لە ساڵی ٢٠١٧ جارێکی تر پێیان گوت کە نایەوێت بمێنێتەوە و بەگوێرەی گوتەی خۆی، پێی گوتبوون: «ئەگەر بمکوژنیش، باشترە لەوەی لێرە بمێنمەوە.» داوای لێکردبوون پەیوەندی بە خێزانەکەیەوە بکەن. لەم قۆناغەدا نێردرا بۆ «قادی جوکی». ژنێک بە ناوی «زیلان تانیا» کە بەگوێرەی گوتەی سمیە هورامی‌زمان بوو و ئەوی دەناسی، گوتبوو دەچێت لەگەڵی قسە بکات و لەوانەیە بتوانێت ئارامی بکاتەوە.
سمیە دەڵێت دوای ئەوەی چوو بۆ بەشی ژنان، هەستی کرد ئەو کەسانەی لەوێ بوون زۆر گرنگییان پێ نەدا و تەنانەت بە «خائین» ناویان دەبرد. پاشان زیلان تانیا هات و پێی گوت لەوانەیە ماوەیەک لەگەڵی بمێنێتەوە تا ئارام ببێتەوە و پاشان، ئەگەر هێشتا هەمان ویستی هەبوو، بڕیار بدات و بگەڕێتەوە ماڵەوە. سمیە دەڵێت زیلان تانیا لەو ماوەیەدا ڕەفتاری جیاوازی لەگەڵی هەبوو، میهرەبانیی لەگەڵ دەکرد و گرنگیی پێ دەدا و ئەم ڕەفتارە کاریگەری لەسەر دانا. بەگوێرەی گوتەی سمیە، زیلان تانیا هەروەها پێی گوتبوو هەندێک ڕەفتاری کەسانی دیکە دروست نییە، بەڵام ئەو دەبێت لەگەڵ دۆخەکەدا بگونجێت و بەهێز و جێگیر بێت.
بەڵام ڕاستییەکە ئەوە بوو کە لەم قۆناغەدا ئامانج ئەوە بوو بە هەر شێوەیەک بێت، من هەر لەوێ بمێنمەوە. بەڕاستی بێ‌کەس بووم و کەسم نەبوو و لە ئەشکەنجە و مردن دەترسام. بۆیە ناچار بووم وا هەڵسوکەوت بکەم وەک ئەوەی ئەو شتانەی زیلان تانیا دەیکرد، قبوڵم کردووە.
یەکێک لە بابەتەکانی کە سمیە چەندین جار ئاماژەی پێ دەکات، داواکاریی ئەو بۆ چوون بۆ شوێنی ناشتنەوەی براکەیەتی. دەڵێت براکەی لە شەڕ لەگەڵ داعشدا کوژرابوو و ماوەیەکی زۆر بەڵێنیان پێ دابوو کە ڕێگەی پێ دەدەن بچێت بۆ گۆڕی. سمیە دەڵێت چەندین جار پێیان گوتبوو کە بۆ شەڕکردن لەگەڵ داعش نەچووە، بەڵکو دەیویست بچێت بۆ گۆڕی براکەی و لێیان دەپرسێت بۆچی نایەنێرن، لە کاتێکدا بەگوێرەی گوتەی خۆی، کەسانی دیکەیان ناردبوو و ئەوان لەوێ بەگوێرەی گوتەی ئەو زیاتر گەشت و گوزاریان کردووە. دەڵێت لە زیلان تانیا بەڵێنی وەرگرتبوو کە بە هەر شێوەیەک بێت، ئەوی بۆ گۆڕی براکەی دەنێرێت.
بەگوێرەی گوتەی سمیە، لە کۆتایی بەهاری ٢٠١٨، دوای ماوەیەک «پەروەردە»، مۆڵەتی پێ درا بچێت بۆ کوردستانی سوریە. دەڵێت لە کۆتایی هاوین، کاتێک وەرزەکە بەرەو پاییز دەچوو، چووە کوردستانی سوریە و نزیکەی مانگێک لەوێ مایەوە و توانی لەسەر گۆڕی براکەی ئامادە بێت. هەروەها دەڵێت لەوێ بەشداری «کۆنفرانسی ژینۆلۆژی» بووە و دوای نزیکەی مانگێک دووبارە نێردراوەتەوە بۆ بەشی کوردستانی ئێران.
سمیە دەڵێت دوای گەڕانەوە، لە «ژینۆلۆژی»شدا تووشی کێشە و هەڵسوکەوتی ناخۆش بووە. لە هەمان ماوەدا نەشتەرگەرییەکی بۆ کرا بوو و بەگوێرەی گوتەی خۆی، کیسەی زەردەی لێ دەرهێنرابوو. سمیە دەڵێت دوای نەشتەرگەری تووشی هەڵدانی ناو و کێشەی جەستەیی بوو و جەستەی زوو تووشی نەخۆشی دەبوو. بەگوێرەی گوتەی ئەو، ئاوی شوێنی نیشتەجێبوونی پیس بوو و لەگەڵ دۆخی جەستەیی ئەو ناگونجا.
دەڵێت بەرپرسانی بەشی چارەسەری خۆیان، کە ناویان لێ نابوو «بەشی تەندروستی»، دوای بینینی دۆخەکەی بڕیاریان دا پێویستە بیگوازنەوە بۆ شوێنێکی دیکە. بەگوێرەی گوتەی سمیە، لە بەشی تەندروستیش کاتێک ڕوونی کردەوە کە ماوەیەکی زۆرە باش نییە، سەرەتا بە جدی وەریان نەگرت؛ بەڵام پزیشکێک کە سەیری کرد، نووسیویەتی دەبێت لەوێ دەرکرێت و ئەگەر دووبارە بگەڕێتەوە بۆ شوێنی پێشووتر، لەوانەیە ژیانی بخاتە مەترسییەوە. دوای ئەوە، نێردرا بۆ پەنجوێن، بۆ شوێنێک کە بەگوێرەی گوتەی خۆی پەیوەندی بە «کۆمیتەی بەرگریی خۆیی» هەبوو.
سمیە دەڵێت بارودۆخی ئەوێ بۆی باشتر بوو؛ لە نزیک شوێنی نیشتەجێبوونیان کانییەک هەبوو و مۆڵەتی پێ دەدرا ئاوی پاک بخواتەوە و پشووبدات. دەڵێت نزیکەی مانگێک و زیاتر دەرمانی خوارد و دۆخی جەستەیی باشتر بوو. دوای ئەوە دووبارە نێردرا بۆ «ئاکادێمی».
بەگوێرەی گوتەی سمیە، لە ئاکادێمی پێیان گوتبوو لە ڕووی ئایدیۆلۆژییەوە کێشەی هەیە و بۆ مانەوە لەوێ بە قەدەر پێویست قایل نەکراوە و دەبێت دووبارە ڕاهێنان ببینێت. دەڵێت لەوێشدا تووشی هەڵسوکەوتی خراپ بوو. یەکێک لەو بابەتانەی زۆر ئازاری دا، قەدەغەبوونی قسەکردن بە زمانی هەورامی بوو. سمیە دەڵێت لەوێ لەگەڵ کچێکی هەورامی‌زمان بە ناوی «ڕۆناد لەیلا» ئاشنا بووە، بەڵام ڕێگەیان پێ نەدەدرا لەگەڵ یەکتر بە هەورامی قسە بکەن، چونکە بەرپرسان تێناگەیشتن ئەوان چی دەڵێن.
ئەو ئەم دۆخەی بە پێچەوانەی ئەو وێنەیە دەزانی کە لەبارەی ئازادییەوە بۆی دروست کرابوو. سمیە دەڵێت بۆی سەیر بوو کە لە لایەکەوە دەگوترێت کەسان بۆ ئازادی دەجەنگن، بەڵام لە لایەکی دیکەوە، تەنانەت مافی ئەو نەبوو بە زمانی دایکیی خۆی لەگەڵ کەسێکی دیکە قسە بکات. بەگوێرەی گوتەی ئەو، ئەمە وای کردبوو هەستی بە ئازار و زیندانی‌بوون بکات.
سمیە دەڵێت لە کاتێکدا کە کەسانی دیکە کە لە ناوچە جیاوازەکانی تورکیا و عێراقەوە هاتبوون، دەتوانین کاتژمێرەها بە زمانی خۆیان قسە بکەن و کەسێک ئاگاداری نەدەکردنەوە، قسەکردنی ئەو بە زمانی هەورامی بە وەڵامدانەوەی نەرێنی بەرەوڕوو دەبوو. بەگوێرەی گوتەی ئەو، کاتێک ناڕەزایی دەردەبڕی و دەپرسێت بۆچی ناتوانێت لەگەڵ ئەو کچە قسە بکات، پێی دەگوترا ئەوان حیزبێکی یەکگرتوون و بۆ هەمووان دەجەنگن. سمیە دەڵێت لەو دۆخەدا هەستی دەکرد بچووکترین مافی خۆی، واتە بەکارهێنانی زمانی دایکی، لێی سەندراوەتەوە.
هەروەها باس لە هەڵسوکەوتگەلێک دەکات کە بەگوێرەی گوتەی خۆی لە کاتی ڕەخنەکردندا تووشی بووە. سمیە دەڵێت بە کەسان دەگوترا مافی ڕەخنەکردنیان هەیە، بەڵام ئەگەر کەسێک ڕەخنە لە فەرماندە بکات، وەڵامدانەوەکان توند بوون. ئەو ئەم هەڵسوکەوتە بە زۆر قورس و ترسناک وەسف دەکات و دەڵێت هەندێک جار توندییەکەی وەک ئەشکەنجەی هەستی پێ دەکرد، هەرچەند کاتێک لێی پرسیرا لەبارەی ئەشکەنجە، ڕوونی کردەوە مەبەستی لێدان یان ئەشکەنجە بە مانای ڕاستەوخۆی ئەوە نەبوو، بەڵکو هەروەها باس لە کۆبوونەوە و هەڵسوکەوتگەلێک دەکرد کە بوونە هۆی ترسی زۆری ئەو.
سمیە دەڵێت لەوێ هەستی دەکرد ناتوانێت بیر و بۆچوونی ڕاستەقینەی خۆی دەرببڕێت. بەگوێرەی گوتەی ئەو، قسەکانی عەبدوڵڵا ئۆجەلان بە شێوەیەک دەخرانەڕوو کە وەک شتێکی ڕەها و نەپرسراو بێت، لە کاتێکدا کە کەسان لە نهێنیی خۆیان لە هەندێک لە قسەکانی گومان و دوودڵییان هەبوو. سمیە دەڵێت خۆی بوێریی نەبوو ئەم جۆرە بیرکردنەوانە دەرببڕێت، چونکە چەندین جار پێیان گوتبوو «منافق» یان شتێکی لەم جۆرەیە و ئەو وێنەیەیان دروست دەکرد کە لەوانەیە بۆ دروستکردنی ناکۆکی یان تێکدانی حیزب نێردراوە.
هەروەها باس لە فشارە جەستەییەکان دەکات. سمیە دەڵێت بەهۆی کێشە جەستەیی و نەخۆشییە ناوخۆییەکانەوە نەتوانیوە وەک کەسێکی تەندروست کار بکات، بەڵام لێی چاوەڕوان بوون وەک پیاو کار بکات. بەگوێرەی گوتەی ئەو، ئەمە و ئەو ڕەفتارانەی لەگەڵی دەکرا، وای دەکرد هەستی بکات جیاوازی لەگەڵ دەکرێت و مامەڵەی جیاواز لەگەڵی هەیە.
سمیە دەڵێت لە هەندێک حاڵەتدا کە بەرپرسان بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ خەڵکی ناوخۆیی دەناردیان، لە توانای ئەو لە زمانی سۆرانی کەڵکیان وەردەگرت و لێیان دەخواست لەگەڵ خەڵکی گوندەکانی دەوروبەر قسە بکات. بەڵام بەگوێرەی گوتەی ئەو، دوای گەڕانەوە، هەمان بەکارهێنانی زمانی سۆرانی هەندێک جار بە وەڵامدانەوەی نەرێنی بەرەوڕوو دەبوو و پێیان دەگوت کە نیازی خۆنواندن هەیە. دەڵێت تەنانەت لەم بابەتەشدا جیاوازییەکی لەنێوان ئەوەی لە کردەوەدا لە کەسان چاوەڕوان دەکرا و ئەوەی لە دروشمدا دەگوترا دەبینی.
سمیە لەبارەی بابەتی «ژیان، ژن و ئازادی»ش دەڵێت ئەوەی لە ڕاهێنان و کتێبەکانیاندا لەبارەی مافی ژنان باس دەکرا، لە کردەوەدا لەگەڵ ئەزموونی ئەو جیاواز بوو. دەڵێت بە بۆچوونی ئەو، ژن دەبێت ماف و دەسەڵاتی هەبێت، بەڵام لەوێ لە ژنان چاوەڕوان بوون لە ڕووی توانای جەستەییەوە وەک پیاوان بن. هەروەها دەڵێت لەنێوان ژنانیشدا ڕەفتارگەلێک وەک درۆ، تۆمەت و دروستکردنی ناکۆکی هەبوو و ئەمە لەگەڵ ئەو وێنەی یەکگرتوویی و ئازادییەی بۆی دروست کرابوو، یەک ناگرێتەوە.
سمیە لەبارەی ئەرکە چەکدارییەکانیش دەڵێت خۆی هیچ ئەرکێکی بۆ ترورکردن یان کوشتنی کەسێک نەبووە و بەهۆی کێشە جەستەییەکانەوە نەیتوانیوە ئەم کارە بکات. هەروەها دەڵێت ئەو کەسانەی بۆ ئەم جۆرە ئەرکانە دەنێردران، بە شەخسی نیناسیون و بەگوێرەی گوتەی ئەو، ئەم کەسانە زۆرجار لە گرووپە تایبەتەکان بوون و هەمووان یەکتریان نەدەناسی.
سمیە جەخت دەکاتەوە کە هەر کەسێکیان لە کاتی هەڵاتندا دەگرت، دەیانکوشت.
سمیە لە گێڕانەوەکەیدا باس لە بوونی زیندانیش دەکات. باس لە کچێک دەکات کە ناوەکەی بە «ئەسرا» لە یادە و دەڵێت ئەویش لەوێ بووە. بەگوێرەی گوتەی سمیە، ئەسرا نایەوێت لەوێ بمێنێتەوە. دەڵێت دوای ئەوەی ئەم بابەتەی باس کرد، ئەسرا گیرا، چەکەکەی لێ سەندرایەوە و نێردرا بۆ زیندان. سمیە دەڵێت دواتر ئەسرا بینیویەتی و خۆی گوتوویەتی ئەشکەنجەیان داوە و زۆر ئازاریان داوە. بەگوێرەی گوتەی سمیە، ئەسرا گوتبووی لە ترسی ژیانی ناچار بووە لە کاتی لێپرسینەوەدا ئەو قسانە بکات کە بەرپرسان دەیانویست، تا بتوانێت ئازاد بێت و بگەڕێتەوە ماڵەوە. سمیە لەبارەی ناو و شوێنی ژیانی ئەو دەڵێت تا ئەوەی لە یادە، ئەسرا خەڵکی سقز یان سەردەشت بووە و دواتر بیستویەتی گەڕاوەتەوە ئێران، بەڵام خۆی ئەوی نەبینیوە.
سمیە هەروەها باس لە دوو حاڵەتی خۆکوشتن دەکات کە چاودێریی ڕاستەوخۆ یان نزیک لە ڕووداوەکە بووە. لە یەک حاڵەتدا، کوڕێک کە هاوڕێی خولی خۆی بوو، دوای ئەوەی پێیان گوتبوو حەزی لە کچێک هەیە و ئەو بابەتەی قبوڵ نەکردبوو، دۆخێکی بەسەریدا هاتووە کە بەگوێرەی گوتەی سمیە شانازییەکەی شکێنراوە و بە حەبل خۆی کوشتووە. سمیە دەڵێت دواتر تەنانەت ناویان بە «شەهید» هێناوە و گوتوویانە «شەهیدی ئێستاوە».
لە حاڵەتی دووەمدا، سمیە دەڵێت لە شوێنێک بە ناوی «تەپەی ڕۆناهی» یان شوێنێک کە ناوی وردی لە یاد نییە، پێیان ڕاگەیاندووە یەکێک لە کوڕەکان خۆی کوشتووە. بەگوێرەی گوتەی ئەو، گوتراوە ئەو کەسە لەگەڵ فەرماندەکەدا شەڕی کردووە و پاشان بە چەکەکەی خۆی خۆی کوشتووە.
یەکێکی دیکە لە گێڕانەوەکانی سمیە پەیوەندی بە کچێکەوە هەیە کە لە کاتی گواستنەوە بۆ خاکی عێراق، دوای سێ ڕۆژ بە شێوەیەکی نادیار کوژراوە. سمیە دەڵێت دواتر پێیان گوتراوە ئەو کچە بە تەقەی گوللە کوژراوە و ئەو گومان دەکات لەوانەیە خۆی کوشتبێت، بەڵام لە هەمان کاتدا لەنێوان ئەو کەسانەدا بڵاوەیەک هەبووە کە لەوانەیە ئەویان کوشتبێت. سمیە جەخت دەکاتەوە کە خۆی نازانێت بەڕاستی چی ڕوویداوە.
بەگوێرەی گوتەی سمیە، بە باوک و دایکی ئەو کچەیان گوتبووە کە لە «فێرگەی ئاسۆس» بەهۆی بۆمبارانەوە کوژراوە. سمیە دەڵێت لە ساڵی ٢٠١٨، یان نزیکەی ئەو ساڵە، باوکی ئەو کچەی بینیوە و ئەوی گوتووە لێیان خواستووە لەبەردەم کامێرا لەبارەی کچەکەی قسە بکات و بڵێت کچەکەی «شەهید» بووە. سمیە دەڵێت ئەمە ئەو شتەیە کە خۆی لە باوکی ئەو کچە بیستووە و زانیارییەکی دڵنیایی لەبارەی وردەکارییەکانی مردنی ئەو نییە.
هەروەها چیرۆکی خێزانی کچێکی دیکە دەگێڕێتەوە کە بەگوێرەی گوتەی خۆی، باوک و دایکی بۆ بینینی کچەکەیان هاتوونەتە «قادی جوکی». چونکە سمیە زمانی سۆرانی دەزانی، لێیان خواستووە لەگەڵیان قسە بکات. بەگوێرەی گوتەی سمیە، باوکی کچەکە گوتبوو کە کەسانی گرووپ هاتوونەتە ماڵیان و کچەکەیان لەگەڵ خۆیان بردووە و ئێستا نایەوێت کچەکەی لەوێ بمێنێتەوە. سمیە دەڵێت باوکی کچەکە باوەڕی وابووە منداڵەکەی کەم‌تەمەن بووە، خوێندکاری بووە و فریوی دراوە.
سمیە دەڵێت خۆی لەو کاتەدا کچەکەی نەبینیوە و تەنها وێنەکەی بۆ باوک و دایکی نیشان درابوو. پێی گوتبوون ئەگەر کچەکە لە خولی «پەروەردە» بێت، ئیمکانی نیشاندانی نییە و ئەگەر خێزانەکە ناڕەحەت بن یان ڕەفتارێک بکەن کە نیشان بدات دەیانەوێت کچەکەیان بگەڕێننەوە، لەوانەیە تەنانەت مۆڵەتی بینینیشیان پێ نەدرێت. بەگوێرەی گوتەی سمیە، ئەم یاسایانەی زۆر وشک دەزانی و باوەڕی وابوو لەگەڵ پەیوەندی خێزانی، خۆشەویستی و هاوسەرگیری ناگونجێن.
دەڵێت باوک و دایکی ئەو کچە شەو و ڕۆژ لەوێ مانەوە، بەڵام لە کۆتاییدا نەیانتوانی بە داواکارییەکەیان بگەن. سمیە دەڵێت خۆی ماوەیەکی زۆر لەوێ نەبووە و نازانێت پێش ئەوە چ مامەڵەیەکیان لەگەڵ خێزانەکە کردووە.
سمیە لە بەشێکی دیکەی گێڕانەوەکەیدا ئاماژە بە ڕاهێنانی سەربازی دەکات و دەڵێت ڕاهێنانی کلاشینکۆف، «وەزش»، «بیکیسی» و نارنجەکی بینیوە و لەگەڵ چەکە جیاوازەکان ڕاهێنانی پێ دراوە. لەبارەی ڕاهێنانی تروریش کاتێک لێی پرسیرا، ئاماژەی بە «بەشی تایبەتی ناوەندی» کرد و گوتی ئەو کەسانەی کە بڕیار بوو بۆ ئەم جۆرە کارانە ڕاهێنان ببینن، بۆ بەشە تایبەتەکان دەنێردران.
لە بەردەوامیدا دەڵێت ئەزموونی بوونی لە عێراق وای لێ کرد دواتر تێبگات ژیان لە خاکێکی نامۆ بۆ گەنجێک یان ژنێک زۆر دژوارە و مرۆڤ پێویستی بە ئاسایش هەیە. سمیە دەڵێت کاتێک گەڕایەوە ئێران، مامەڵەی توندی لەگەڵ نەکرا، هەرچەند قۆناغە ئیدارییەکان و لێپرسینەوە تێپەڕاند. دەڵێت خۆیشی دەزانێت چوونی بۆ ئەوێ هەڵە بووە و لە کردەوەکەی پەشیمانە؛ بەگوێرەی گوتەی خۆی، هەم گەنجییەکەی لەدەست داوە و هەم بە باوک و دایک و خێزانەکەی زوڵمی کردووە.
سمیە دەڵێت دوای گەڕانەوە، هەستی کرد ڕوانینی خەڵکیش بەرامبەری گۆڕاوە. بەگوێرەی گوتەی ئەو، هەندێک خەڵک دەزانن ماوەیەک لە شوێنێک بووە کە پێیان وایە لەوێ «کاری نایاسایی» کراوە و بۆیە ئەو ناوبانگ و پایەی پێشووی خۆی لەدەست داوە.
لە کۆتاییدا، سمیە ڕوو لە کچان دەکات و دەڵێت هیچ کەسێک نابێت ئەو هەڵەیەی ئەو کردووە دووبارە بکاتەوە. سمیە هەروەها لە بەرپرسانی حکومەت داوا دەکات کێشەکانی گەنجان بناسن و بەگوێرەی گوتەی ئەو، بەشێک لە کێشەکانی گەنجان ڕەگ و ڕیشەی خێزانی هەیە. ئەو باوەڕی وایە ڕیکلامی گرووپگەلێک وەک پژاکیش کاریگەری لەسەر گەنجان هەیە و دەڵێت دەبێت لە ڕاکێشانی گەنجان بە ڕێگەی ڕیکلامەوە ڕێگری بکرێت.
سمیە لەبارەی شێوازی ئاشنابوونی خۆی لەگەڵ ئەم گرووپانەش دەڵێت خەڵکی ناوچەکە حیزبە کوردییەکان لە ڕێگەی ڕیکلام، مانگە و بوونیان لە ناوچە شاخاوییەکاندا دەناسن. دەڵێت پێش چوونی خۆی، کەناڵگەلێکی وەک «نەورۆز تی‌ڤی»ی دەبینی، بە تایبەتی بەو هیوایەی لەوانەیە وێنەی براکەی ببینێت. بەگوێرەی گوتەی ئەو، لە کۆتاییدا هەواڵی کوژرانی براکەی لە هەواڵەکانی مانگە و نەورۆزەوە وەرگرتووە.
دەڵێت ڕیکلامی گرووپەکان تەنها لە ڕێگەی هەواڵەوە نەبوو، بەڵکو کلیپ، گۆرانی و گۆرانییەکانیش بۆ ڕاکێشانی بینەر بەکار دەهێنران. سمیە نموونەیەک لە گۆرانییە هەورامییەکان لە یادە کە بەگوێرەی گوتەی ئەو، ناوەڕۆکی ڕیکلامی هەبووە، هەرچەند دەقی وردی لە یاد نییە.
ئەم گفتوگۆیە بە شێوەی وێنەیی و بە ڕەزامەندیی ئاگادارانەی گێڕەرەوە لە ماڵی باوکی سمیە ڕەحمانی ئەنجام دراوە. دەقی وێنەیی ئەم گفتوگۆیە، لەگەڵ تێبینییە مەیدانییەکان و بەڵگە پشتگیریکەرەکان، لە ئەرشیفی چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران پارێزراوە و بە داواکاریی فەرمی و بە پاراستنی نهێنییەت دەتوانێت لەبەردەستی توێژەران، نووسەران، چالاکانی مافی مرۆڤ، مامۆستایانی زانکۆ، بەڵگەنامەسازان و ڕۆژنامەنووسان دابنرێت.
