چاودێری مافەکانی مرۆڤی کوردستانی ئێران (IKHRW) بە دەربڕینی نیگەرانی قووڵی خۆی سەبارەت بە بانگهێشتکردنی هەندێک لە سەرکردەکانی حیزبە چەکدارەکانی کورد بۆ ئامادەبوون و وتاردان لە پەرلەمانی هۆڵەندا، ئەم پرسیارە بنەڕەتییە دەخاتە ڕوو کە ئایا ئەورووپا لە هەمبەر سەرجەم قوربانیانی پێشێلکاریی مافەکانی مرۆڤدا پێوەرێکی یەکگرتووی هەیە، یاخود پێوەرە دووفاقییەکان جێگەی بنەمای یەکسانیی قوربانیانیان لە بەردەم دادپەروەریدا گرتووەتەوە؟
لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا، ژمارەیەکی بەرچاو لە هاوڵاتیانی کوردی ئێرانی، وەک سکاڵاکارانی تایبەت، سکاڵایان دژی هەندێک لە ئەندامان و سەرکردەکانی حیزبە چەکدارەکانی کورد لەوانەش کۆمەڵە، لە ناوەندە دادوەرییەکانی ئێراندا تۆمار کردووە. ئەم سکاڵایانە پێکدێن لە تۆمەتگەلێکی وەک کوشتن، ڕفاندن، سەرانەسەندن، بەکارهێنانی توندوتیژی چەکداری، پێشێلکردنی مافی مەدەنییەکان و تاوانە سزاییەکانی دیکە. بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکان، لە هەندێک لەم دۆسیانەدا بڕیاری دادوەریش دەرچووە و داواکاری بۆ هاوکارییە دادوەرییە نێودەوڵەتییەکانیش پێشکەش کراوە.
ئاشکرایە کە بنەمای بنەڕەتیی پێشگریمانەی بێتاوانی وا دەخوازێت کە هیچ کەسێک پێش لێکۆڵینەوە و بڕیاری کۆتایی دادگا بە تاوانبار دانەنرێت. بەڵام هەر ئەم بنەمایەش پێویستی دەکات کە ئیدیعاکانی قوربانیان و سکاڵاکارانی تایبەت بە جدی وەربگیرێن و تۆمەتباران لە وەڵامدانەوەی دادوەری پارێزراو نەبن.
یەکێتیی ئەورووپا هەمیشە جەختی لەسەر بەرەنگاربوونەوەی بێسزاومانەوە، مافی دەستڕاگەیشتنی قوربانیان بە دادپەروەری، سەروەریی یاسا و وەڵامدانەوەی پێشێلکارانی مافەکانی مرۆڤ کردووەتەوە. هەروەها بەپێی ڕێککەوتننامەی ئەورووپی بۆ مافەکانی مرۆڤ، دەوڵەتان پابەندن لە هەمبەر ئیدیعا باوەڕپێکراوەکان سەبارەت بە تاوانە قورسەکان، لێکۆڵینەوەی کاریگەر و بێلایەنانە ئاسان بکەن و لە دروستکردنی پەناگەیەکی ئارام بۆ ئەو کەسانەی ڕووبەڕووی تۆمەتی جدی دەبنەوە، خۆ بپارێزن.
لەم ڕوانگەیەوە، بانگهێشتی فەرمی یان نیمچەفەرمیی ئەو کەسانەی کە ڕووبەڕووی دۆسیەی دادوەری و سکاڵای زۆری قوربانیان بوونەتەوە، بەبێ گوێگرتن لە دەنگی سکاڵاکاران، ئەم پەیامە نیشان دەدات کە پێگەی سیاسی یان میدیایی دەتوانێت بەسەر پێویستیی وەڵامدانەوەی یاساییدا زاڵ بێت. ڕێبازێکی لەم شێوەیە لەگەڵ فەلسەفەی جیهانیی مافەکانی مرۆڤدا، کە لەسەر بنەمای یەکسانیی هەموو قوربانیان لە بەردەم دادپەروەریدا دامەزراوە، ناگونجێت.
چاودێری مافەکانی مرۆڤی کوردستانی ئێران (IKHRW) داوا لە پەرلەمانی هۆڵەندا، پەرلەمانی ئەورووپا، کۆمیسیۆنی ئەورووپا و ناوەندە پەیوەندیدارەکان دەکات:
-
لێکۆڵینەوەیەکی ورد و سەربەخۆ سەبارەت بە ڕابردوو، تۆمەتەکان و سکاڵا کانی سەر ئەو کەسانە بکەن کە لە ناوەندە ئەورووپییەکاندا تریبۆنیان پێدەدرێت.
-
دەنگی قوربانیان و سکاڵاکارانی تایبەتی کوردی ئێرانیش بەو ئەندازەیەی کە بە بانگهێشتکراوان دەرفەتی دەربڕینی بیروڕا دەدرێت، ببیستن.
-
لە حاڵەتی وەرگرتنی داواکاری فەرمیی هاوکاریی دادوەری لە لایەنە خاوەن دەسەڵاتەکانەوە، ئەوانە بەپێی پابەندبوونە نێودەوڵەتییەکان، یاسا ناوخۆییەکان و ستانداردەکانی دادگاییکردنی دادپەروەرانە تاوتوێ بکەن.
-
لە هەر جۆرە کارێک کە ببێتە هۆی دروستبوونی تێگەیشتنی «پارێزبەندیی کرداری لە وەڵامدانەوە» بۆ تۆمەتبارانی پێشێلکاریی جدی مافەکانی مرۆڤ، خۆ بپارێزن.
لە کۆتاییدا، چاودێری مافەکانی مرۆڤی کوردستانی ئێران جەخت دەکاتەوە کە ئەم نووسینە نە دژایەتیکردنی ئازادیی ڕادەربڕینە و نە دژایەتیی گفتوگۆی سیاسی. ناڕەزایەتیی ئێمە ڕووی لەو پێوەرە دووفاقییانەیە کە هەندێک جار دەبنە هۆی پشتگوێخستنی مافی قوربانیان لە هەمبەر تێبینییە سیاسییەکاندا. ئەگەر ئەورووپا خۆی بە ئاڵاهەڵگری جیهانیی مافەکانی مرۆڤ دەزانێت، دەبێ نیشانی بدات کە ئەم بنەمایانە بەسەر هەموو کەسێکدا، بەبێ ڕەچاوکردنی لایەنگریی سیاسی، نەتەوە یا پێگەکەیان، بە یەکسانی جێبەجێ دەکرێت.
دادپەروەری ئەو کاتە بەها و متمانەی دەبێت کە هیچ قوربانییەک هەست نەکات سنوورە جوگرافییەکان یا تێبینییە سیاسییەکان، مافی ئەو بۆ بیستران و دەستڕاگەیشتن بە دادپەروەرییان لەناوبردووە.
