لە نێوان کێوە ساردەکانی هەرێمی کوردستانی عێراقدا، لە پشتی چهرە چەکدارەکان و دروشمە سیاسییە پڕ لە تەمومژەکانەوە، ڕاستییەکی تاڵ شاردراوەتەوە؛ ڕاستیی ئەو کچانەی کە ساڵانێکە دەنگیان نابیسترێت. ئەو کچانەی کە نە بۆ جەنگ لەدایکبوون و نە بۆ چەشتنی ئازار و دابڕان، بەڵام ئێستا لە حەساری گرووپێکدا گرفتارن کە هاواری ئازادی دەکات و لە کرداردا، سەرەتاییترین مافەکانی مرۆڤ لە ئەندامانی خۆی زەوت دەکات.
لە ڕاپۆرتی پەیامنێری دویچەوێلە (DW)ی ئەڵمانی لە کەمپی گرووپی نیمچەسەربازی ژێر فەرمانی حسێن یەزدانپەنا، ئەوەی زیاتر لە هەر وێنە و چەکێک ڕای گشتی شۆک کرد، فرمێسکی بێئیرادەی کچە گەنجێک بوو کە لە کاتی گفتوگۆکەدا لەناکاو شکا. تەنیا ڕستەیەکی ئەو کچە بەس بوو بۆ ئەوەی قووڵایی کارەساتەکە ئاشکرا بکات:
«دوو ساڵە نەمتوانیوە پەیوەندی بە بنەماڵەکەمەوە بکەم.»
ئەم چەند وشەیە، گێڕانەوەیەکی تەواوە لە ئەسیرکردنی بێدەنگی ئەو مرۆڤانەی کە لە پشتی ناوە سیاسی و سەربازییەکانەوە، ناسنامە و ژیانیان قوربانی کراوە. کچانی کە لە باوەشی بنەماڵە جیاکراونەتەوە، لە سەرەتاییترین مافی پەیوەندی بێبەش کراون و لە ژێر گوشارە دەروونی، سۆزداری و ئایدیۆلۆژییەکاندا ڕۆژگار بەڕێ دەکەن.
ساڵانێکە دامەزراوەکانی مافی مرۆڤ و میدیا سەربەخۆکان، لە ڕەفتارە توندوتیژەکان و سنووردارکردنە نامرۆڤانەکانی ئەم گرووپە دەدوێن؛ لە قەدەغەکردنی پەیوەندی لەگەڵ بنەماڵەوە بگرە تا گوشارە دەروونییەکان، هەڕەشە، سزادان، و ڕاپۆرتە شۆکهێنەرەکان سەبارەت بە ئەشکەنجە، ئازار و تەنانەت مردنە گومانئاوییەکان. بەڵام لە نێوان سەرجەم ئەم ئاگادارکردنەوانەدا، هێشتا بێدەنگییەکی قورس سێبەر دەکێشێت بەسەر چارەنووسی ئەم ژنانەدا.
تاڵتر ئەوەیە کە ڕاپۆرتە جۆراوجۆرەکان باس لە پاڵپشتییە دارایی و سەربازییەکانی هەندێک لایەنی سیاسی لە هەرێمی کوردستانی عێراق لەم گرووپە دەکەن؛ پاڵپشتییەک کە بووەتە هۆی ئەوەی قوربانیان، زیاتر لە هەمیشە بێپەنا بمێننەوە. دەوترێت زۆربەی هێزە گەنجەکان و تەنانەت کرێکارانی کورد، لە ژێر گوشار و زۆرەملێدا کێش دەکرێن بۆ ناو ئەم پێکهاتە چەکدارییە؛ شوێنێک کە چوونەدەرەوە لێی ئاسان نییە و گەڕانەوە بۆ ژیانی ئاسایی، دەبێتە خەونێکی دوورەدەست.
فرمێسکەکانی ئەو کچە، تەنیا فرمێسکی یەک کەس نەبوو؛ هاواری بێدەنگی سەدان کچی بێناونیشان بوو کە ڕەنگە هەرگیز دەرفەتی ئاخاوتنیان دەست نەکەوێت. کچانی کە لە بێدەنگیدا دادەخورێن و جیهانی دەرەوە، یا دەنگیان نابیستێت یاخود پێی باشە نەیبیستێت.
دۆکیۆمێنتاریی «دژی کانو» هێنایەوە سەر تەختە تا گۆشەیەک لەم ڕاستییە تاڵە بگێڕێتەوە؛ گێڕانەوەی ئەو ژنانەی کە بوونەتە قوربانیی کایە سیاسییەکان، توندوتیژیی ڕێکخراو و تینوێتی دەسەڵات. بەڵام پرسیارە گەورەکە هەروا دەمێنێتەوە: بۆچی کاتێک قوربانییەکان، ژنانی بێپەنا و دوورەدەستن، ویژدانی جیهانی بەم شێوەیە بێدەنگ دەبێت؟
ئەمڕۆ، بابەتەکە تەنیا گرووپێکی چەکدار نییە؛ بابەتەکە، ئەو مرۆڤانەن کە هێدی هێدی لە ژێر سێبەری بێدەنگیدا، فەرامۆش دەکرێن. کچانی کە ڕەنگە تەنیا ئاواتیان، بیستنەوەی دەنگی دایکیان بێت بۆ جارێکی تر.
